TV-gids

In 1956 gaf Duke Ellington met zijn orkest een legendarisch optreden op het Newport Jazz Festival. Het succes dat Ellington als gevolg van dat optreden ervaarde zou nog tot zijn dood in 1974 duren. In het jaar voor zijn dood verscheen Ellington wederom op het Newport Jazz Festival, ditmaal gehouden in Brussel. Tenorsaxofonist Paul Gonsalves, die met zijn solo op “Diminuendo and Crescendo in Blue” in 1956 hoge ogen gooide, is hier nog altijd van de partij, evenals oude rotten Russell Procope (clarinet en altsax) en Harry Carney (baritonsax).

Jazz à Vienne behoort tot ‘s werelds meest prestigieuze jazzfestivals. Al sinds 1981 verwelkomt het festival elk jaar jazzlegendes en onbekende artiesten, die vaak graag nog eens terugkomen voor een vervolgoptreden. De jaarlijkse optredens van internationale sterren in het antieke Romeinse theater van het Franse Vienne zijn iets om naar uit te kijken. In 2017 bracht de Franse pianist Laurent de Wilde samen met bassist Jérôme Regard en drummer Donald Kontomanou een eerbetoon aan jazzlegende Thelonious Monk op Jazz à Vienne. Na 20 jaar studie is De Wilde’s hommage even respectvol als meeslepend.

Het North Sea Jazz Festival is het grootste overdekte muziekfestival ter wereld, internationaal bekend als festival waar het verleden, heden en de toekomst van de jazz aan bod komen in drie dagen tijd. Behalve een flinke dosis jazz worden ook andere genres geprogrammeerd, waaronder blues, soul, funk, en hiphop. In 1982 speelde het Superstar Quintet, bestaande uit trompettist Freddie Hubbard, saxofonist Joe Henderson, drummer Tony Williams, bassist Ron Carter en pianist Kenny Baron, een optreden van kosmische proporties op het North Sea Jazz Festival in Den Haag.

De 'Münchner Klaviersommer' was een jaarlijks terugkerende concertreeks die tussen 1981 en 1998 plaatsvond in het Duitse München. Hoewel de naam van het festival misschien doet vermoeden dat de programmering vooral op pianomuziek gericht was, traden er talloze grote musici uit de jazz en de klassieke muziek op – en niet alleen pianisten. De concerten vonden gewoonlijk plaats in de Gasteig, de thuishaven van het Münchner Philharmoniker. In 1987 stond de Amerikaanse gitarist pianist Chick Coear op dit festival. Hij speelt een jazz fusion-concert met zijn Elektric Band, bestaande uit Frank Gambale (gitaar), Eric Marienthal (saxofoon), John Patitucci (bas) en Dave Weckl (drums). De band sleepte twee Grammy Award-nominaties in de wacht.

Het jaarlijkse jazzahead! in het Duitse Bremen omvat een internationale beurs, tentoonstellingen en een muziekfestival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen en is uitgegroeid tot één van de belangrijkste evenementen op de internationale jazzkalender. In 2025 traden er in drie dagen tijd zo'n veertig internationale jazzacts op. Bijzondere aandacht was er voor de levendige jazzscenes van Spanje, Frankrijk en Zwitserland, die als voormalige partnerlanden een speciaal podium kregen onder de noemer RE:CONNECT. Eén van de optredende bands op jazzahead! 2025 is de band van de Keniaanse meesterpercussionist en vocalist Kasiva Mutua. Haar optreden is een mix van traditionele Afrikaanse muziek met moderne stijlen als jazz, afropop en reggae. De muziek viert de geest van haar gemeenschap, vertelt de verhalen van haar volk en versterkt de positie van Afrikaanse vrouwen in de muziek. De band bestaat uit Jackline Kasiva (zang, gitaar en percussie) en Michelle Adhiambo (percussie en zang), Bonface Odera Ong'ang'a (toetsen en zang), Michael Munene (bas en zang), Johnson Makau (gitaar) en Victor Kioko (drums).

De serie Da Pá Virada Sessions brengt de beste musici in beeld die de Braziliaanse jazz van nu rijk is. Alle sessies zijn opgenomen in São Paulo en leveren een unieke ervaring op: ze bieden een frisse blik op de Braziliaanse muziekscene. De artiesten zijn samen met de muziekredacteur van Stingray DJAZZ uitgekozen. Eén van de musici die in deze reeks te zien zijn is pianist, componist en arrangeur André Marques. Hij heeft een indrukwekkende carrière opgebouwd als pianist bij een groot aantal bands: hij maakt deel uit van het André Marques Sexteto, het voor een Latin Grammy-genomineerde Trio Curupira, en is muzikaal leider van het Braziliaanse orkest Vintena Brasileira. In deze aflevering van Da Pá Virada Sessions speelt André Marques een intiem soloconcert.

Samen met de Deense bassist Morten Ramsbøl en de Zweedse drummer Rasmus Kihlberg presenteert de Zweedse pianist Jacob Karlzon het album ‘Open Waters’ in de Hamburgse fabriek van pianobouwer Steinway. De klassiek opgeleide pianist, die het podium deelde met Kenny Wheeler, Norma Winstone en Billy Cobham, houdt de rijke traditie van de eclectische Zweedse jazz in ere. In 2012 verkende hij de heavy metal, en nadien paste hij elektronica toe om de beat te bepalen.

Estival is een jaarlijks jazzfestival sinds 1977 en vindt plaats in het Italiaanssprekende gedeelte van Zwitserland, in een stad genaamd Lugano. Estival biedt een opwindende en in het bijzonder een verassende line-up zich in het bijzonder richt op de wereld van moderne muziek. Bij Estival staat het promoten van de pracht, de tolerantie en het bestaan tussen verschillende culturen voorop. Als er twee musici zijn die een bijzondere band onderhouden, zijn het pianist Carla Bley en bassist Steve Swallow. De twee spelen al sinds de jaren ’60 in dezelfde bands, en zijn buiten de muziek al meer dan twee decennia lang liefdespartners. Hun samenspel is een schoolvoorbeeld van muzikale telepathie. Samen met Wayne Krantz, Victor Lewis, Larry Willis en Don Alias vormen zij een energiek sextet op Estival Jazz in 1986.

De Münchner Klaviersommer van 1992 werd afgesloten met een concert van de toen 31-jarige trompettist Wynton Marsalis en zijn septet. Voor een volledig uitverkochte Philharmonie speelt Marsalis één van zijn zelfgeschreven jazzsuites: ‘In This House, On This Morning’. Dit spectaculaire concert laat jazz zien in al z’n facetten. Het septet rondom Marsalis bestaat uit Wess Anderson (altsaxofoon), Wycliffe Gordon (trombone), Reginald Veal (bas), Herlin Riley (drums), Todd Williams (tenor saxofoon), en Eric Reed (piano).

Deze uitzending bevat het eerste deel van een concert van Art Blakey & the Jazz Messengers, dat plaatsvond in het Théâtre des Champs Elysées in Parijs in december 1959. Deze hardbop-groep, die in de vroege jaren '50 werd opgericht door de Amerikaanse jazzdrummer Art Blakey en pianist Horace, bleef decennialang actief, totdat Blakey in 1990 overleed. Veel grote jazzmusici begonnen hun carrières in deze band, onder wie trompettisten Lee Morgan en Wynton Marsalis, saxofonisten Benny Golson en Wayne Shorter, en pianisten Joanne Brackeen en Keith Jarrett.

Ella Fitzgerald: Live in '57, presenteert de ‘First Lady Of Song’. Met daarbij een hele bijzondere opname: één van de eerste volledige concertregistraties van Ella op film. Tijdens dit concert, opgenomen in België op 7 mei 1957, treedt de First Lady op met jazz-grootheden zoals Ray Brown, Herb Ellis en de legendarische Oscar Peterson. Op het programma staan enkele van de grote klassiekers: ‘Lullaby Of Birdland’ en ‘It Don’t Mean A Thing (If It Ain’t Got That Swing)’. Ook al wilde ze eerst danseres worden, luisterde Ella al vroeg naar opnames van Louis Armstrong, Bing Crosby en The Boswell Sisters. Na haar debuut bij een amateurtalentenjacht in 1934, begon ze bij Chick Webb’s orkest in 1935, waar ze meerdere hits mee opnam en de leiding overnam na Webb’s dood. Dit was nog maar het begin van haar carrière, waarin Ella Fitzgerald zich vestigde als de ‘First Lady of Song’ en ‘Queen of Jazz’ met haar bereik van drie octaven. De Amerikaanse jazzzangeres stond vooral bekend om haar pure toon, intonatie en frasering en improvisatorische vaardigheden. Gedurende bijna 60 jaar verkocht Fitzgerald 40 miljoen albums en won 13 Grammy Awards, onder andere met haar fantastische interpretaties van het Great American Songbook.

De legendarische freejazz-pianist Burton Greene vestigde zijn naam in het New York City van de jaren '60. Nu speelt hij verrassende, spontane improvisaties in Cafe OTO in Londen.

Patáx maakt er geen geheim van te zijn beïnvloed door fusion-grootheden als Weather Report en Return to Forever. Vergis je niet: deze Spaanse groep volgt niet slaafs dit voorbeeld. Onder leiding van de Spaans-Amerikaanse percussionist Jorge Perez vermengt de groep fusion met onder meer soul, funk, flamenco en hiphop. Met andere woorden, Patáx vindt zijn inspiratie aan beide kanten van de Atlantische Oceaan. Het strakke samenspel tussen de bandleden en de warme ontvangst van het publiek in het Teatro Calderón in Madrid maken dit tot een avond die men nog lang zal heugen.

Vader en zoons Chemirani, drie virtuozen van de tombak, brengen het Festival de Saintes in vervoering. De tombak is een Iraans percussie-instrument, maar zijn ritmes zijn universeel. De muziek die het Trio Chemirani maakt is toegankelijk voor iedereen en zal bij alle toehoorders weerklank vinden. De leden van het trio, Djamchid Chemirani (geboren in Teheran in 1942) en zijn twee zoons en leerlingen Keyvan en Bijan, wonen in Frankrijk. Ze treden overal ter wereld op en leggen de eindeloze mogelijkheden van de Perzische percussie-instrumenten bloot. Het trio laat zich ook inspireren door Mediterrane modale muziek en door jazz. Deze drie muzikanten – of misschien beter gezegd : poëten – zoeken een gemeenschappelijke taal die verschillende culturen verbindt.

Het Newport Jazz Festival vond voor het eerst plaats in de Noord-Amerikaanse stad Newport, Rhode Island tijdens de zomer van 1954. Daar bleef het niet bij: in de jaren die volgden traden de grootste namen uit de jazz hier op, wat bovendien vaak tot iconische live-albums leidde. Inmiddels is het festival uitgegroeid tot één van de grootste meerdaagse jazzfestivals ter wereld. Dit succes maakte dat het festival in de jaren '60 en '70 zélf op tournee ging, zodat het kon gebeuren dat er sinds midden jaren '60 elk najaar een Newport Jazz Festival plaatsvond in De Doelen in Rotterdam. In 1968 verwelkomde het Newport Jazz Festival in Rotterdam drie getalenteerde Amerikanen: pianist Horace Silver, gitarist Muddy Waters en trompettist Dizzy Gillespie, ieder met hun eigen bands.