TV-gids

Sean Bergin was een zanger en multi-instrumentalist die met vele Zuid-Afrikaanse groepen tegen de Apartheid streed. Hij introduceerde Kwela-muziek in Amsterdam. Dit muziekgenre werd oorspronkelijk gespeeld op straat in de townships van Zuid-Afrika. Met zijn composities en uitvoeringen transformeerde Sean Bergin de Kwela-muziek tot een modern genre. Tijdens zijn muzikale carrière trad hij op met vele fantastische Zuid-Afrikaanse muzikanten zoals Dudu Pukwana, Louis Moholo, The Jazz Pioneers en Chris McGreggor. ‘Hi There, Sean Bergin’ volgt hem tijdens zijn politieke en muzikale reis in Zuid-Afrika en Amsterdam.

Het jaarlijkse jazzahead! in het Duitse Bremen omvat een internationale beurs, tentoonstellingen en een muziekfestival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen. Hiermee is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste gebeurtenissen op de jazzkalender. In 2024 besteedde jazzahead! bijzondere aandacht aan de jazzscene van Nederland en traden er in drie dagen tijd ruim 40 internationale jazzgroepen op. Eén van de optredende bands op jazzahead! 2024 is de Guy Salamon Group, met repertoire van hun album ‘Free Hugs’. Deze derde release van de in Amsterdam gevestigde drummer en zijn octet gaat in op de verhalen over The Egg-X People, gesitueerd in een grillig absurde werkelijkheid. Verwacht een levendige mix van stijlen – van swing en punk tot polka – wat uitmondt in een dynamische muzikale carrousel. De band bestaat uit Guy Salamon (drums), Alistair Payne (trompet), José Soares (altsaxofoon), Lucas Martinez (tenorsaxofoon), Jesse Schilderink (baritonsaxofoon), Xavi Torres (piano), Teis Semey (gitaar) en Brodie Jarvie (bas).

jazzahead! in het Duitse Bremen is een internationale beurs, tentoonstelling en festival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen. Hiermee is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste gebeurtenissen op de jazzkalender. In 2022 besteedde jazzahead! bijzondere aandacht aan Canada’s jazzscene en traden er in drie dagen tijd veertig internationale jazzgroepen op. Eén van de projecten die op jazzahead! 2022 van zich laten horen komt voort uit een opdracht van het Amsterdamse jazzpodium BIMHUIS: componist Tijn Wybenga (1993) kreeg de vraag het geluid van Amsterdam in de 21e eeuw te onderzoeken. Dat leverde onder meer een album en een concertreeks op met het Amsterdam Modern Orkest (pakkend afgekort tot ‘AM.OK’). Tijn Wybenga leidt dit sterorkest, dat bestaat uit Alistair Payne (trompet), Kika Sprangers (altsaxofoon), Nicolo Francescoricci (tenorsaxofoon), Oliver Emmitt (trombone), Pablo Rodriguez (viool), Oene van Geel (altviool), George Dumitriu (altviool), Pau Sola (cello), Teis Semey (gitaar), Alessandro Fongaro (bas) en Jamie Peet (drums).

In de DJAZZ Belgium Sessions, die worden opgenomen in de AED Studios in het Belgische Lint, zien we een aantal van de beste jazzmusici van Europa aan het werk. Deze internationale jazzmusici gunnen ons een inkijkje in hun creatieve proces, waarbij jong talent en gevestigde namen elkaar afwisselen. Neem bijvoorbeeld dit bijzondere optreden van de Swing Dealers, een band die is geïnspireerd door de swingjazz van het midden van de 20e eeuw. Tegelijkertijd zijn de muzikanten sterk beïnvloed door de soul en de jazzscene van dit moment. De band is een project van saxofonist Vincent Mardens en zanger en bassist Jean van Lint. De interactie tussen saxofoon en zang zorgt voor een uniek, karakteristiek geluid.

De Duitse jazz- en cabaretzanger Atrin Madani werd geboren in 1998 als zoon van twee Iranese immigranten. Toen hij zich gesteld zag tegenover de onzekerheid die de pandemie met zich meebracht, de oplopende geopolitieke spanningen, en de sociale onrust in het vaderland van zijn voorouders, vroeg Madani zich af: “waar zijn we nu”? Het antwoord dat hij op deze vraag formuleerde is net zo helder en trefzeker als zijn stem: waar we nu de meeste behoefte aan hebben is oprechtheid, bescheidenheid en kwaliteit. Deze drie eigenschappen zijn dan ook overvloedig vertegenwoordigd op het debuutalbum van de in Berlijn gevestigde vocalist, dat de naam ‘Where Are We Now?’ draagt. Met de klankidealen van Mel Tormé, Norah Jones, Diana Krall en Till Brönner in zijn achterhoofd wijdt Madani zich aan een aantal zorgvuldig uitgekozen songs die tot dusver zelden te horen waren in de jazz. Tijdens dit feestelijke albumreleaseconcert in jazzclub A-Trane Berlin uit maart 2023 liet Madani zich bijstaan door pianist Christian von der Goltz, gitarist Alexander Rueß, bassist Olaf Casimir, en drummer Sebastian Merk. Deel 1.

GIIPUJA trakteert het Kroatische publiek al sinds 2013 op moderne jazz met een uitgesproken etnische klank. De ongebruikelijke combinatie van contrabas, drums, basklarinet, viool, en diverse folkloristische instrumenten van het schiereiland Istrië levert een opvallend origineel en uniek geluid op. Af en toe zet GIIPUJA juist in op de scherpe dissonanten die voortvloeien uit de Istrische toonladder, terwijl het op andere momenten juist diezelfde compositie- en improvisatieprincipes gebruikt voor een jubelende sfeer. Deze prachtige uitvoering van hun project ‘Forest GIIPUJA’ werd in 2016 opgenomen in het Kroatische natuurpark Učka. GIIPUJA bestaat uit Damjan Grbac (contrabas), Marko First (viool, sopela, mih), Aldo Foško (basklarinet), en Tonči Grabušić (drums).

De Amerikaanse trompettist en zanger Chet Baker (1929-1988) was één van de meest geliefde architecten van de bebop en de cool jazz. Op zijn tiende leerde Baker spelen in de schoolband. Eenmaal in het leger, in 1946, ontdekte hij de bebop. Na zes maanden gevangenis wegens drugsbezit in 1953 vormde Baker zijn eigen kwartet met pianist Russ Freeman. Zijn levenslange drugverslaving dwong Baker ertoe onophoudelijk concerten te geven en plaatopnames te maken. De in Europa zeer geliefde trompettist voegde zich bij Jacques Pelzer (altsaxofoon, dwarsfluit), Luigi Trussardi (bas), Franco Manzecchi (drums) en René Urtreger (piano) voor een optreden in Brussel, België, op 2 mei 1964. Zij speelden Bye Bye Blackbird, Isn't It Romantic, Airegin, Time After Time, en So What. Op 3 september 1979 verscheen Baker op het Kongsberg Jazz Festival in Noorwegen. Daar werd hij begeleid door Wolfgang Lackerschmid (vibrafoon), Michel Graillier (piano), en Jean Louis Rassenfosse (bas) voor uitvoeringen van Blue Train, Softly, As In A Morning Sunrise, Five Years Ago, en Love For Sale.

Twee eersteklas Belgische musici – gitarist Philip Catherine en bassist Jean-Louis Rassinfosse – begeleiden de Amerikaanse jazztrompettist en vocalist Chet Baker bij dit optreden uit 1985 in de grandioze Brussels Jazz Club, gelegen aan de Grote Markt van de Belgische hoofdstad. Het trio speelt onder meer Charlie Mariano’s “Crystal Bells”, het titelnummer van hun goed ontvangen album uit 1983. Andere titels op het programma tijdens dit legendarische concert zijn onder meer “Down” en “How Deep is the Ocean”.

De 'Münchner Klaviersommer' was een jaarlijks terugkerende concertreeks die tussen 1981 en 1998 plaatsvond in het Duitse München. Hoewel de naam van het festival misschien doet vermoeden dat de programmering vooral op pianomuziek gericht was, traden er talloze grote musici uit de jazz en de klassieke muziek op – en niet alleen pianisten. De concerten vonden gewoonlijk plaats in de Gasteig, de thuishaven van het Münchner Philharmoniker. In 1995 trad vibrafonist Gary Burton op met pianist Makoto Ozone. Deze twee grote jazzmusici staan bekend om hun fenomenale techniek en vooruitstrevende stijl. Hun poëtische improvisaties, die de heren schijnbaar moeiteloos afgaan, komen duidelijk van de bovenste plank.

Thomas Carbou en Patrick Graham lijken op bovenzintuiglijke wijze samen te werken. Hun muziek wisselt spontane improvisaties af met elektronische loops. Braziliaanse en Indiase invloeden zorgen ervoor dat hun muziek zich vaak ontvouwt in dromerige soundscapes en extatische grooves. De heren maken gebruik van een breed scala aan instrumenten, waaronder een aangepaste 8-snarige gitaar, cuatro, bouzouki, cajón, lijsttrommels, berimbau, udu, en metalen percussie. In combinatie met hun hypnotiserende zang en elektronische samples vormt het een uniek geheel. Dit concert is opgenomen in de Bleury Vinyl Bar in Montréal – nabij het Place des Festivals, wereldwijd bekend vanwege het Montréal International Jazz Festival!

Van alle pioniers in de rock-'n-roll is niemand zo belangrijk gebleken voor de ontwikkeling van dit genre als Chuck Berry (1926-2017). Hij was de beste songwriter, één van de belangrijkste gitaristen, en hét grootste podiumbeest tijdens de vroege jaren van het genre. Tijdens deze in 1965 opgenomen tv-show ‘Face au Public’ speelt Chuck onder meer 'Promised Land', 'Johnny B. Goode', en natuurlijk zijn grote hit uit 1956: 'Roll over Beethoven'. Berry gaat los op zijn gitaar en het publiek gaat helemaal met hem mee! Go Chuck, go!

De relaxte en zwoele vibe van zangeres Sazz Leonore heeft ervoor gezorgd dat ze in korte tijd naam heeft gemaakt in de Nederlandse jazzwereld. De zangeres groeide op in een huis vol jazzliefhebbers, en ontwikkelde van jongs af aan een grote liefde voor de muziek van onder andere Billie Holiday en Ella Fitzgerald. Sazz Leonore weet de luisteraar mee te voeren naar de muziek van de jaren ’60, terwijl ze een eigen en eigentijds stempel drukt op haar muziek. Tijdens dit concert vanuit de Amsterdamse North Sea Jazz Club zingt ze nummers van haar album ‘Reckless Smile’: een fantastische combinatie van de zwoele stem van Sazz Leonore met de jazzy sound van haar band.

Jong Metropole is een unieke samenwerking tussen het Metropole Orkest, het NJO (Nationaal Jeugd Orkest) en het NJJO (Nationaal Jeugd Jazz Orkest) met als doel jonge, getalenteerde musici uit de klassieke en de lichte muziek voor te bereiden op een professionele carrière. Jong Metropole brengt het beste van verschillende muziekwerelden samen: het uitmuntende spel van de klassieke strijkerstraditie met de swing, improvisatie en timing van de jazztraditie. Dit speciale optreden onder leiding van Christian Elsässer werd opgenomen in het voormalige zendstation Radio Kootwijk.

‘Jazz a Vienne’ behoort tot 's werelds prestigieuste jazzfestivals. Al sinds 1981 boekt het festival de allergrootste jazzmusici, velen van wie er later nog eens terugkomen. Het mag geen verrassing heten dat ook de editie van 2013 niet teleurstelde: de grootste namen uit de muziek stonden op het programma. Onder hen waren vier legendarische pianisten, allen pianokunstenaars pur sang: Mulgrew Miller, Benny Green, Kenny Barron en Eric Reed. Vlekkeloze pianotechniek, onovertroffen muzikaliteit en eindeloze swing – bij dit optreden loopt het water een ware jazzliefhebber in de mond.

Jazz in Duketown is het grootste gratis jazzfestival in de open lucht dat Nederland rijk is. Jazzfanaten en andere muziekliefhebbers kijken elk jaar reikhalzend uit naar de optredens van de vele internationaal bekende artiesten. In 2019 is de Nederlandse zanger, pianist, componist en bandleider Ruben Hein één van hen. Hein is veel geprezen om zijn warme, kenmerkende geluid en oorspronkelijke pianospel. Hij is artistiek leider en dirigent van het Nationaal Jeugd Jazz Orkest (NJJO). Begeleid door zijn 18 beste protegés speelt hij een jazzy set op Jazz in Duketown.

Het jaarlijkse jazzahead! in het Duitse Bremen omvat een internationale beurs, tentoonstellingen en een muziekfestival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen en is uitgegroeid tot één van de belangrijkste evenementen op de internationale jazzkalender. In 2025 traden er in drie dagen tijd zo'n veertig internationale jazzacts op. Bijzondere aandacht was er voor de levendige jazzscenes van Spanje, Frankrijk en Zwitserland, die als voormalige partnerlanden een speciaal podium kregen onder de noemer RE:CONNECT. Eén van de optredende bands op jazzahead! 2025 is het Besson/Sternal/Burgwinkel Trio, een Europese supergroep met leden uit Frankrijk en Duitsland. Hun optreden wordt gekenmerkt door een opgewekte spontaniteit én het element van verrassing, dat hun samenwerking al sinds hun allereerste ontmoeting definieert. Het trio bestaat uit Airelle Besson (trompet), Sebastian Sternal (piano en Rhodes) en Jonas Burgwinkel (drums).

In de hoogtijdagen van de free jazz vertegenwoordigde pianist Cecil Taylor (1929) het ‘non-jazz’-aspect van de beweging waarschijnlijk beter dan enig ander. Zijn platen uit de jaren ’60 zaten vol muzikale vernieuwingsdrift. Vooral zijn mix van uitbundigheid en atonaliteit maakten hem invloedrijk, hoewel collega Ornette Coleman hem aanvankelijk overschaduwde. Toch was Taylor één van de eerste muzikanten die improvisatie loskoppelde van vaste harmonische structuren. Taylor, die zowel door klassieke muziek als jazz is beïnvloed, groeide uit tot een pianovirtuoos met een unieke variëteit aan dynamiek, muzikale invallen, en harmonische inzichten. De vele toonclusters die hij speelt omwille van het percussieve effect kenmerken zijn spel. Ook tijdens dit concert opgenomen tijdens de Müncher Klaviersommer van 1984 toont hij zijn ongeëvenaarde beheersing van de geïmproviseerde jazz.

Jazz à Vienne behoort tot ‘s werelds meest prestigieuze jazzfestivals. Al sinds 1981 verwelkomt het festival elk jaar jazzlegendes en onbekende artiesten, die vaak graag nog eens terugkomen voor een vervolgoptreden. De jaarlijkse optredens van internationale sterren in het antieke Romeinse theater van het Franse Vienne zijn iets om naar uit te kijken. In 2018 stond de Engelse triphop-groep Morcheeba op Jazz à Vienne. Onder aanvoering van vocalist Skye Edwards speelde de band lome nummers van het album ‘Blaze Away’ (2018). Ontspan bij dit concert vol soul en lounge!

De volstrekt originele pianist en componist Thelonious Monk (1917-1982) is één van de grootste jazzlegendes. Zijn muziek werd tijdens de eerste 15 jaar van zijn carrière door weinigen begrepen. Pas later werd zijn genie erkend, en werd hij gelauwerd als mede-grondlegger van de bebop. Verschillende concerten van zijn Europese tournee van 1966 zijn opgenomen voor televisie. Monk (piano) wordt bijgestaan door Charles Rouse (tenorsaxofoon), Lawrence Gales (bas) en Benjamin Riley (drums). Dit kwartet speelde Epistrophy, 'Round Midnight, en Lulu's Back in Town in Warschau voor de Poolse televisie op 4 april 1966. Op 17 april speelde ditzelfde kwartet in Kopenhagen voor de Deense televisie, met de nummers Lulu's Back in Town, Don't Blame Me, en Epistrophy.