TV-gids

Het festival November Music bestaat sinds 1993 en vindt elk jaar plaats op tal van locaties in ’s-Hertogenbosch. Het festival gaat dwars door genres heen met muziek van nu door de makers van nu. Het is door de jaren heen uitgegroeid tot het belangrijkste internationale festival voor actuele muziek in Nederland. De Noorse tubaspeler en componist Daniel Herskedal heeft aan de conservatoria van Trondheim en Kopenhagen gestudeerd. Het ensemble waar Herskedal mee speelt is buitengewoon. Samen combineren ze jazz met folk en Oosterse invloeden. Zijn reis door Palestina, Syrië en Libanon hebben hem geïnspireerd.

Al is hij sterk geworteld in de muzikale traditie van zijn vaderland Cuba, Omar Sosa is een ware ontdekkingsreiziger: van de Caraïben tot aan India, en van West-Afrika tot de Arabische wereld, onvermoeibaar verkent hij de verschillende muzikale culturen. Sinds hij Cuba in 1993 verliet, vermengt de pianist zijn eigen Afro-Cubaanse wortels met jazz, hiphop, elektronica en internationale muziek. Voor zijn optreden in het Théâtre de Villefranche-sur-Saône in 2018 brengt Sosa zijn Quarteto Afrocubano mee, met Childo Tomas op elektrische bas en stem, Ernesto Simpson op drums, en Leandro Saint-Hill op saxofoons, dwarsfluit, percussie en stem. Samen brengen ze een opwindende instrumentaal dialoog tot stand. Zoals ieder optreden van Omar Sosa mondt ook dit feest van ritmes uit in een intense, bijna mystieke ervaring.

Sinds 1970 verandert de Duitse stad Burghausen ieder jaar een week lang in het kleurrijke jazzmekka van Beieren: de Internationale Jazzwoche Burghausen trekt musici en bezoekers van over de hele wereld. Eén van de musici is in 2019 de legendarische bluesmuzikant Lucky Peterson. Deze ware meester op de bluesgitaar en het Hammondorgel viert zijn 50-jarige jubileum op het podium. Peterson wordt bijgestaan door zijn band The Organization, aangevuld met de Texaanse vocaliste Tamara Tramell. In een zinderend optreden zoekt ze de grenzen van de blues en funk op in een fascinerende ontmoeting tussen Southern Soul en eigentijdse R&B.

George Shearing werd blind geboren en werd één van ’s werelds beste jazz pianisten. Dit is een eerbetoon aan Shearing en toont hoe hij de jazz-wereld veroverde. Unieke opnames en archief clips omvatten zes decennia van zijn bijzondere carrière en tonen vele klassiekers waaronder ‘September in the Rain’, ‘Lullaby of Birdland’, ‘Greensleves’, ‘Donna Lee’ en ‘Freedam Jazz Dance’.

Sinds 1970 verandert de Duitse stad Burghausen ieder jaar een week lang in het kleurrijke jazzmekka van Beieren: de Internationale Jazzwoche Burghausen trekt musici en bezoekers van over de hele wereld. Eén van de bands die hier optreden in 2019 is het Hypnotic Brass Ensemble. Het ensemble bestaat uit acht zonen van jazztrompettist en Sun Ra Arkestra-lid Phil Cohran. Hij gaf zijn kinderen al op jonge leeftijd muziekles, en gaf hen een sterk besef van de diepe, spirituele wortels van de jazz mee. Het Hypnotic Brass Ensemble beheerst het volledige spectrum tussen hypnotiserende grooves en spetterende funk.

Gitarist, componist en regisseur Marnix Busstra houdt ervan om grenzen op te zoeken en te overschrijden. Hij reist de wereld af met zijn verschillende jazzbands, speelt zowel gitaar als bouzouki, componeert jazz, schrijft theaternummers, en is één van de drijvende krachten achter de uitbundige theatershows van zijn vrouw Karin Bloemen. Busstra is altijd opzoek naar vernieuwing. Een verfijnde techniek gecombineerd met de creatieve drang om iets nieuws te creëren zorgt ervoor dat zijn muziek zich tot ware kunst ontwikkelt. Marnix Busstra en bassist Norbert Sollewijn Gelpke, die elkaar in de jaren ’70 leerden kennen op de kleuterschool, richtten al tijdens hun middelbareschooltijd hun eerste band Topaz op. Inmiddels hebben de heren de Marnix Busstra Old School Band opgericht, met drummer Mark Stoop en toetsenist Eric van de Bovenkamp.

Het Newport Jazz Festival vond voor het eerst plaats in de Noord-Amerikaanse stad Newport, Rhode Island tijdens de zomer van 1954. Daar bleef het niet bij: in de jaren die volgden traden de grootste namen uit de jazz hier op, wat bovendien vaak tot iconische live-albums leidde. Inmiddels is het festival uitgegroeid tot één van de grootste meerdaagse jazzfestivals ter wereld. Dit succes maakte dat het festival in de jaren '60 en '70 zélf op tournee ging, zodat het kon gebeuren dat er sinds midden jaren '60 elk najaar een Newport Jazz Festival plaatsvond in De Doelen in Rotterdam. In 1968 verwelkomde het Newport Jazz Festival in Rotterdam drie getalenteerde Amerikanen: pianist Horace Silver, gitarist Muddy Waters en trompettist Dizzy Gillespie, ieder met hun eigen bands.

De legendarische Cubaanse pianist Chucho Valdés stond op 19 juli 2019 met zijn band ‘Jazz Batá 2’ op het Malta Jazz Festival. Het publiek keek reikhalzend uit naar Valdés’ concert, waarin hij het concept van zijn befaamde Cuban jazz album ‘Jazz Batá’ uit 1972 aan een nieuwe ontdekkingstocht onderwerpt. Het batá-repertoire – de klassieke muziek van West-Afrika – sprak uit elke noot van Valdés’ pianosolo’s. Valdés’ band bestaat uit Dreiser Durruthy (batá’s en zang), Yaroldy Abreu (percussie en zang), Abraham Mansfarroll (percussie), en Ramón Vazquez Martirena-Bajo (basgitaar). Hun sprankelende optreden deed het historische eiland welhaast schudden op de grondvesten.

Misha Mengelberg, het vergeten is begonnen. Hij wacht op een taxi die hij niet gebeld heeft om naar een optreden te gaan dat niet plaats zal vinden. Een film van Cherry Duyns waarin hij pianist Misha Mengelberg volgt tijdens zijn laatste buitenlandse tournee met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Bandleider, componist en pianist Misha Mengelberg viel een aantal jaren geleden ten prooi aan dementie. Cherry Duyns volgt dit icoon van de Europese jazz tijdens een week van optredens in de Londense jazzclub Vortex, wat gezien zijn verslechterende toestand zeker zijn laatste buitenlandse optreden zal zijn. De bandleden maken zich op voor het lang uitgestelde afscheid van Mengelberg, met wie ze decennia hebben samengespeeld. Muziek maken is als ademhalen voor Mengelberg, maar nu hij op voet van oorlog leeft met zijn brein, rijst de vraag hoe lang hij nog kan spelen met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Duyns vraagt het voorzichtig aan de bandleden: moet hij niet tegen zichzelf in bescherming worden genomen? Nee, antwoordt er één resoluut. Dat Mengelberg ondanks zijn ziekte nog altijd met het ensemble op het podium staat, past in zijn esthetiek waarin iedereen mee mag doen. Hij houdt immers van verwarring en gekte. Mengelberg heeft in heldere momenten nog steeds een ongezouten mening over mede-componisten als John Cage ('tamelijk vijandige muziek') en Chopin ('ijzingwekkend saai en vervelend'). En in een speels moment gebruikt hij zijn wandelstok om de piano te bespelen. Toch rijst de onontkoombare vraag of het ensemble wel kan voortbestaan zonder hem als spil.

In 1978 formeerde John Lurie het legendarische ensemble The Lounge Lizards met zijn broer Evan. Ruim 20 jaar speelden ze samen, maar voor dit optreden staat John met drummer Larry Wright op de planken voor een duo-performance. Lurie is een muzikant, acteur en schilder. Hij spreekt over liefde, het leven en geeft een schitterend inzicht in de eigentijdse hipster houding. Daarnaast is hij ook de drijvende kracht bij het Strange & Beautiful label.

Het optreden dat pianist Kenny Barron op 27 juni 2019 gaf op het Alfa Jazz Festival in het Oekraïense Lviv was een feestje van jazzvirtuositeit van het hoogste niveau. De eerbiedwaardige maestro van de jazzpiano bracht zijn vaste trio van Kiyoshi Kitagawa (bas) en Jonathan Blake (drums) mee, voor deze tournee aangevuld met Marcus Strickland (tenorsaxofoon) en het aanstormende talent Riley Mulherkar (trompet). Uit hun soepele mix van klassieke bop en eigentijdse invloeden sprak hun pure toewijding aan het genre. Het Oekraïense publiek liet zich betoveren door de lyrische improvisaties in dit onvergetelijke concert.

De uit São Paulo afkomstige instrumentale dansband Bixiga 70 speelt opwindende koper- en percussiemuziek. In hun mengvorm van jazz, funk en Afro-Braziliaanse keren duidelijk elementen terug uit dub, elektronica, reggae, cumbia, carimbo, ethiojazz en samba. De naam 'Bixiga 70' verwijst naar een levendige wijk in het centrum van São Paulo. Hun organische 'oermuziek' spreekt iedereen aan die verlangt naar fysieke en mentale vrijheid.

Hun muziek klinkt als de soundtrack van een Amerikaanse jarenzeventigfilm met veel achtervolgingen, maar Sven Hammond Soul is gewoon Nederlands. Spil van deze stomende soulmachine is Sven Figee, die zijn Hammond-orgel niet zozeer bespeelt als wel aanvalt. Goed nieuws: de band kreeg in april van dit jaar gezinsuitbreiding toen Jenny Lane bij een wedstrijd op Radio 6 werd gekozen tot nieuwe vaste zangeres. Dit zijn de opnames van een dampende live show, opgenomen in Tivoli in 2012.

Estival Jazz is een jaarlijks jazzfestival dat sinds 1977 plaatsheeft in Lugano, in het Italiaanssprekende deel van Zwitserland. Estival Jazz biedt een opwindende en bijzonder verrassende line-up die zich richt op de muziek van nu. Estival maakt zich sterk voor de schoonheid van verschillende culturen en wil het wederzijds begrip bevorderen. The Crusaders, een Amerikaanse jazz fusion groep die zijn hoogtepunten kende in de 70er jaren. Het begon als een twee-mans front-line hoorn sectie, wiens geluid geworteld was in hard bop met een nadruk op R&B en soul. Het optreden van The Crusaders op Estival is buitengewoon ‘soulvol’ en een geweldig optreden om te zien.

De Amerikaanse toetsenist en bandleider Herbie Hancock (1940) had in de jaren '60 veel succes als vernieuwende maar klassiek geschoolde pianist met een verfijnd gevoel voor harmonie. Vanaf 1970 werd hij echter populair als leider van elektrische jazzrock-bands. Eén daarvan was The Headhunters, die jazz een veel breder publiek opleverde, doordat het R&B-fans voor de jazz wist te winnen, en omgekeerd. In 1974 verscheen The Headhunters op de Duitse televisie, met uitvoeringen van Palm Grease, Sly, Butterfly, Spank-A-Lee, en Chameleon. Hancock (toetsen) wordt bijgestaan door Bennie Maupin (saxofoon), Paul Jackson (elektrische bas), Mike Clark (drums) en Bill Summer (percussie).

Hypnotic Brass Ensemble bestaat uit acht muzikanten uit Chicago, afkomstig van een extreem muzikale familie. Na hun schoolcarrière brachten ze hun muzikaliteit en liefde voor jazz en hiphop bijeen en begonnen ze een act op straat in Chicago. Ze verzonnen de naam voor hun collectief na een interessante gebeurtenis. Toen ze op een dag stonden te spelen op een perron werden ze aanschouwd door een zakenman. De man stond uren naar hun optreden te kijken, terwijl trein na trein voorbij reed. Uiteindelijk liep hij naar hen toe en zei: "You guys just hypnotized me".