TV-gids

Art Blakey, Dexter Gordon, Ron Carter, Herbie Hancock, Thelonious Monk... Deze namen staan gelijk aan de gouden eeuw van de jazz. Maar hoeveel mensen kennen Alfred Lion en Francis Wolff, aan wie we de opnames van onze jazzlegendes te danken hebben? Deze twee Duitse joden die vanuit nazi-Duitsland naar New-York emigreerden ‘ontdekten’ een Amerikaanse kunstvorm die toentertijd weinig serieuze aandacht ontving van mainstream Amerika: de jazzmuziek. Ze hadden geld noch connecties, en ze spraken maar een paar woorden Engels, en toch zijn de twee mannen begonnen met het opnemen van praktisch onbekende muzikanten, waarbij ze vertrouwden op hun eigen smaak en oordeel. Vandaag de dag kan men deze lijst beschouwen als een ‘Who-is-Who’ van de jazzmuziek. “Blue Note -A Story of Modern Jazz” vertelt het verhaal van Alfred Lion en Francis Wolff en hun platenlabel. Het is het verhaal van de opkomst van de moderne jazz, van een vriendschap in ballingschap en van onwrikbare artistieke excellentie. De film “Blue Note” wordt verteld door de muzikanten, vrienden, bondgenoten en door de fans van de Blue Note opnames van alle rangen en standen, en brengt zo een era van de Amerikaanse cultuurgeschiedenis tot leven.

Jazzahead! in het Duitse Bremen is een internationale beurs, tentoonstelling en festival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen. Hiermee is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste gebeurtenissen op de jazzkalender. Wegens COVID-19 werd tijdens editie 2021 slechts de helft van alle optredens daadwerkelijk opgenomen in Bremen. Eén van de vele groepen die optreden op jazzahead! is het Nefertiti Quartet. Deze band, die zijn naam ontleent aan een compositie van Wayne Shorter, is in 2013 in de Franse hoofdstad opgericht door pianist Delphine Deau, aan het Conservatoire à rayonnement régional de Paris. Zij wordt terzijde gestaan door saxofonist Camille Maussion, contrabassist Pedro Ivo Ferreira en drummer Pierre Demange.

Het jaarlijkse jazzahead! in het Duitse Bremen omvat een internationale beurs, tentoonstellingen en een muziekfestival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen. Hiermee is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste gebeurtenissen op de jazzkalender. In 2024 besteedde jazzahead! bijzondere aandacht aan de jazzscene van Nederland en traden er in drie dagen tijd ruim 40 internationale jazzgroepen op. Eén van de acts op jazzahead! 2024 is het twaalfdelige Large Ensemble van de Nederlandse saxofonist en componist Kika Sprangers. De in 1994 geboren Sprangers staat bekend als één van de meest vooraanstaande en veelbelovende jonge figuren in de Nederlandse jazzscene. Online muziekmagazine Written in Music tekent op dat haar composities naadloos schakelen tussen allesomvattende kalmte tot kabaal op symfonische schaal, waarbij de spanningsboog altijd gespannen staat zonder te verzanden in clichés. Haar twee jaar durende artist in residence-schap in het Utrechtse TivoliVredenburg leverde het live-album ‘Oneindigheid’ op, dat in de herfst van 2024 zou verschijnen. Het Large Ensemble van Kika Sprangers bestaat uit Sprangers (saxofoon), Anna Serierse, Nina Rompa, Marit van der Lei en Līva Dumpe (zang), Ketija Ringa Karahona (fluit), Alistair Payne (trompet), Morris Kliphuis (hoorn), Mete Erker (saxofoon, basklarinet), Koen Schalkwijk (piano, Wurlitzer), William Barrett (bas) en Willem Romers (drums).

De MotorMusic Studios in het Belgische Mechelen oefenen een magnetische aantrekkingskracht uit op talloze eersteklas jazzmusici. Veel bezoekende internationale jazzmusici delen hun kijk op hun muziek met ons in de nieuwe DJAZZ-reeks ‘Belgium Sessions’. In deze uitzendingen zien we hoe een aantal van Europa’s beste musici hun eigen muziek uitvoeren. Tijdens deze aflevering staat het duo ‘Linus’ centraal. Dit duo bestaat uit twee componisten en improvisatoren pur sang: baritongitarist Ruben Machtelinckx en tenorsaxofonist Thomas Jillings. Het intense geluid van hun tenor saxofoon en akoestische gitaar staan garant voor prachtige melodieën, die ons meenemen op een reis naar een wereld vol eenvoud, zuiverheid, en verlangen.

De relaxte en zwoele vibe van zangeres Sazz Leonore heeft ervoor gezorgd dat ze in korte tijd naam heeft gemaakt in de Nederlandse jazzwereld. De zangeres groeide op in een huis vol jazzliefhebbers, en ontwikkelde van jongs af aan een grote liefde voor de muziek van onder andere Billie Holiday en Ella Fitzgerald. Sazz Leonore weet de luisteraar mee te voeren naar de muziek van de jaren ’60, terwijl ze een eigen en eigentijds stempel drukt op haar muziek. Tijdens dit concert vanuit de Amsterdamse North Sea Jazz Club zingt ze nummers van haar album ‘Reckless Smile’: een fantastische combinatie van de zwoele stem van Sazz Leonore met de jazzy sound van haar band.

De 'Münchner Klaviersommer' was een jaarlijks terugkerende concertreeks die tussen 1981 en 1998 plaatsvond in het Duitse München. Hoewel de naam van het festival misschien doet vermoeden dat de programmering vooral op pianomuziek gericht was, traden er talloze grote musici uit de jazz en de klassieke muziek op – en niet alleen pianisten. De concerten vonden gewoonlijk plaats in de Gasteig, de thuishaven van het Münchner Philharmoniker. In 1993 stond de Amerikaanse gitarist Al Di Meola op dit festival. Samen met tweede gitarist Chris Carrington en percussionist Arto Tunçboyacıyan speelde hij het inmiddels klassieke world fusion-repertoire van zijn album 'World Sinfonia', dat in 1991 verschenen was.

Ervaar de wondere wereld van de jazzpiano! In deze verzameling bijzondere concertfragmenten zie je een aantal van de meest iconische en invloedrijke pianisten uit de geschiedenis. Deze compilatie toont de essentie en schoonheid van het spel van legendarische pianisten onder wie Art Tatum, Thelonious Monk en Bud Powell. Laat je verbazen door Oscar Petersons muzikale virtuositeit in de uitvoering van “C-Jam Blues” die zijn trio op 2 mei 1964 speelde in het Deense Holbaek. Laat het sublieme kunstenaarstalent van Art Tatum je betoveren in zijn versie uit 1953 van Antonín Dvořák’s klassieke compositie “Humoresque”. Beleef Thelonious Monks ongrijpbare genialiteit in de uitvoering die zijn kwartet op 4 april 1966 in Polen speelde van zijn klassieker “Round About Midnight”. Ervaar de vrijheid die het spelen in een onregelmatige maatsoort oplevert in het tijdloze “Take Five" van het Dave Brubeck Quartet, live uitgevoerd in Brussel op 10 oktober 1964. Kom op adem bij de lyrische schoonheid van Bud Powell's solo-uitvoering van “Sweet and Lovely” op het Antibes Jazz Festival van 13 juli 1960. Zie hoe jazz en funk samensmelten in Herbie Hancock & The Headhunters' spetterende studio-uitvoering van “Sly”, opgenomen op 6 november 1974 in het Duitse Bremen. De aanstekelijke groove van Horace Silver's “Song for my Father” zoals zijn kwintet dat speelde op het Umbria Jazz Festival van 20 juli 1976 sluit dit programma af. Deze legendarische jazzpianisten beloven je onvergetelijke muzikale avonturen!

Elk jaar vindt het Jazz en Baie festival plaats in de prachtige baai van Mont Saint-Michel. Vandaag staan twee muzikale zwaargewichten op het podium: de Franse jazzmuzikanten Jacky Terrasson en Stéphane Belmondo. Pianist Terrasson en trompettist Belmondo spannen samen voor een bijzonder concert waarin jazz gecombineerd wordt met soul een vleugje Franse chanson. De Frans-Amerikaanse Terrasson houdt ervan de wereld over te reizen om muzikale samenwerkingen aan met anderen, of concerten te geven met zijn eigen trio, kwartet of kwintet. Zijn diepgewortelde vriendschap met Stéphane Belmondo leverde al een reeks briljante optredens en albums op. De ene keer treedt de trompettist op op Terrassons album ‘Gouache’, de andere keer is de pianist de gast op Belmondo’s album ‘Ever After’. Tijdens het Jazz en Baie festival staat het duo op het podium garant voor een waar piano en trompet-avontuur: een absolute aanrader!

Dit programma presenteert twee concertopnames uit 1978 vanuit Schloss Ansbach. In het eerste concert zien we Gil Evans en zijn groep, bestaande uit Evans zelf op piano, Steve Lacy op sopraansaxofoon, Arthur Blythe op altsaxofoon, Pit Levin op synthesizer, Earl McIntyre op trombone, Lewis Soloff op trompet, Geoffrey Berlin op bas en Sue Evans op percussie. In het tweede concert zien we saxofonist Ornette Coleman op de toppen van zijn creatieve kunnen. Coleman wordt bijgestaan door Bern Nix en Charles Ellerbee op gitaar, Albert Arnold op bas, en Shannon Jackson op drums en percussie.

In 1971 trad de klassiek opgeleide bossanovagitarist Baden Powell met zijn kwartet op in Parijs, Frankrijk. Zij spelen Pai, Lotus (geschreven door Baden Powell), Tristeza (geschreven door Haroldo Lobo/Niltinho), Round Midnight (geschreven door Thelonious Monk), Nega do cabelo duro (geschreven door David Nasser/Rubens Soares), en Aos pes da cruz (geschreven door Zé da Zilda/Marino Pinto). Powell wordt bijgestaan door Ernesto Ribeiro-Gonçalves op contrabas, Helio Schiavo op drums en Alfredo Bessa op percussie.

Broer en zus in eenzelfde band, het komt niet gek veel voor. Toch houdt het Australische duo Stone vast aan hun formule, en dat kun je meteen horen aan hoe fraai hun stemmen bij elkaar kleuren. Het maken van muziek komt van geen vreemde, ook hun ouders stonden eerder als duo op de planken. Dit vroege concert is opgenomen in The Metro Theatre te Sydney, in 2007. Later stond het duo onder andere op Montreux Jazz.

New Cool Collective is een Nederlandse band die werd opgericht in 1993 en bestaat uit onder andere Benjamin Herman, Joost Kroon en Frank van Dok. De band, die in 2000 al werd beloond met een Edison Jazz Award, staat al twintig jaar bekend om zijn unieke mix van jazz, dance, latin, salsa, afrobeat en boogaloo. Deze funky, energieke en dansbare formatie weet zaal na zaal naar het kookpunt te brengen totdat het zweet van het plafond druppelt en er geen voet meer vast op de grond blijft staan. New Cool Collective trad op in onder andere Boedapest, Wenen, Japan, maar ook op vele Nederlandse festivals waaronder Lowlands en North Sea Jazz. Dit concert laat New Cool Collective zien in big band formatie, live in Oosterpoort in Groningen.

Moderne jazz met een eigen draai, gebaseerd op sterk samenspel in plaats van op individuele virtuositeit: het trio Misc! Componist en pianist Jérôme Beaulieu, contrabassist Philippe Leduc en drummer William Côté ontmoetten elkaar tijdens hun studietijd aan de Universiteit van Montreal. Hun Trio Jérôme Beaulieu werd al snel een groot succes, en won het concours Montreal jazz-en-Rafale en de Grand Prix du Festi-Jazz. Het debuutalbum van de heren, genaamd L’homme sur la lune, kwam in 2012 uit en werd genomineerd voor de Opus Prize voor ‘Beste Jazzalbum van het Jaar’. Radio Canada verkoos het trio tot ‘Jazzontdekking van 2013-2014’. Het trio staat bekend om hun muzikale interpretatie van een modern jazzrepertoire. Hun muziek staat bol van verschillende invloeden: akoestische muziek aangevuld met elektronische ritmes en texturen, een palet van samples, excentrieke percussie, onverwachte effecten, en bewerkte instrumenten. Sinds 2016 reist het trio langs de clubs en podia onder de naam Misc.

Het North Sea Jazz Festival is het grootste overdekte muziekfestival ter wereld, internationaal bekend als festival waar het verleden, heden en de toekomst van de jazz aan bod komen in drie dagen tijd. Behalve een flinke dosis jazz worden ook andere genres geprogrammeerd, waaronder blues, soul, funk, en hiphop. In 1982 speelde het Superstar Quintet, bestaande uit trompettist Freddie Hubbard, saxofonist Joe Henderson, drummer Tony Williams, bassist Ron Carter en pianist Kenny Baron, een optreden van kosmische proporties op het North Sea Jazz Festival in Den Haag.

In de DJAZZ.tv Belgium Sessions, die worden opgenomen in de AED Studios in het Belgische Lint, zien we een aantal van de beste jazzmusici van Europa aan het werk. Deze internationale jazzmusici gunnen ons een inkijkje in hun creatieve proces, waarbij jong talent en gevestigde namen elkaar afwisselen. Neem bijvoorbeeld dit bijzondere optreden van de band Hijaz. De muziek van dit multi-etnische kwartet berust op de dialoog tussen de piano en de oed, een Oosters snaarinstrument. Hijaz neemt Arabische klanken als uitgangspunt, maar in de muziek klinken ook duidelijke verwijzingen naar onder meer de jazz door. Hijaz is een op elkaar ingespeeld kwartet, dat de Mediterrane wereld verkent op zoek naar harmonie, warmte, en muzikale perfectie.

Na jaren de wereld over te hebben getoerd met artiesten als Meshell Ndegeocello, Gretchen Parlato, Avishai Cohen, Matisyahu, Lionel Loueke, Now vs. Now en Dhafer Youssef en op meer dan dertig albums te zijn verschenen, richtte Mark Guiliana vorig jaar zijn eigen label, Beat Music Productions, op. Na en passant nog een album met Brad Mehldau, een single met David Bowie en een eigen album te hebben opgenomen, richt de muzikant zich nu geheel op zijn eigen jazzkwartet: Beat Music. Met Beat Music maakte Guiliana in 2014 Beat Music: The Los Angeles Improvisations, het resultaat van een dag in-studio-improvisatie (met Tim Lefebvre, Jeff Babko en Troy Ziegler), waarop Guiliana’s voorliefde voor professionele spielerei goed is te horen. Hij is een van die weinige drummers die de grens tussen akoestisch en elektronisch moeiteloos weet te vervagen en zijn jams nemen je mee langs alles van jazz, soul, rock en hiphop via bubbly baslijnen, chille grooves en aliengeluiden naar drum ‘n’ bass en andere elektronica.

De term ‘jam session’ stamt uit de jaren ’20, toen witte en zwarte muzikanten na hun betaalde optredens een rokerige kroeg opzochten om de jazz te spelen waar ze in hun ‘Paul Whiteman’-stijl bands de kans niet toe kregen. Een vaste bezoeker en deelnemer aan deze sessies was de populaire vocalist Bing Crosby. Men zei ‘he was jammin’ the beat’, omdat hij op de eerste en derde tel van de maat klapte in plaats van de in de jazz gebruikelijke tweede en vierde tel. DJAZZ geeft nu dit ‘jamming’ een 21e-eeuwse dimensie met ‘Seine Sessions’. Het neusje van de zalm uit de Parijse jazz-, soul-, blues-, gipsy- en funkscène treedt op in het legendarische clubrestaurant Le Resevoir. Belangrijk om te weten: de artiesten speelden nooit eerder met elkaar op hetzelfde podium! Tijdens deze aflevering, 'Free & Afro Jazz', gepresenteerd door Eddy King, staan unieke optredens en interviews centraal van onder andere Fantazio, Eddy Lopez en Banoit Savard.

Salif Keita’s muziek is een combinatie van traditionele Malinese muziek met Europese en Amerikaanse invloeden. Dit is ook te horen aan de instrumentatie die hij gebruikt, die bestaat uit zowel West-Afrikaanse als West-Europese instrumenten. De Malinese zanger werd vanwege zijn albinisme verbannen door zijn familie. In 1967 verhuisde hij naar Bamako, waar hij zijn muzikale carrière begon en zich aansloot bij Les Ambassadeurs (Internationeaux). In de jaren ’70 verwierf Salif internationale bekendheid met deze band. Na een periode in Ivoorkust gewoond te hebben heeft hij sinds 1984 toevlucht gevonden in Parijs. Tijdens dit concert uit 2010 bewijst hij waarom hij terecht “De gouden stem van Afrika” wordt genoemd.

Stel je voor dat beeldende kunst en muziek niet langer twee aparte velden zijn; dat musici zich niet alleen bezighouden met hun instrumenten, maar ook met het visuele aspect van hun optreden: ziehier het Mn’ JAM Experiment! Beschouw je hun optreden als muziek, dan hoor je een mix van intuïtieve en weloverwogen klanken; akoestische, elektrische en elektronische instrumenten, urban ritmes en traditionele melodieën, vocale loops en gitaarsolo’s, en akoestische percussie-instrumenten. Beschouw je hun optreden als beeldende kunst, dan wordt je verrast door de beelden die de man achter de platenspeler oproept op basis van eerder opgenomen clips. Maar beschouw je klank en muziek als één geheel, dan sta je oog in oog met een blauwdruk voor de jazzoptredens van de toekomst.

In het teken van de International Duke Ellington Conference 2014 ontvangt de North Sea Jazz Club de Concert Big Band van het Concervatorium van Amsterdam voor een bijzonder concert. Onder leiding van David Berger spelen ze Duke Ellington’s enige geschreven big band symfonie ‘Black, Brown and Beige’. Het is meer dan 70 jaar geleden dat Ellington’s “B, B & B” in zijn geheel werd gespeeld tijdens de premiere in de Carnegie Hall (New York). Duke Ellington zei er het volgende over: “We thought we wouldn’t play it in its entirety tonight because it represents an awfully long and important story and that I don’t think too many people are familiar with the story. This is the one we dedicate to the 700 Negroes who came from Haiti to save Savannah during the Revolutionary War.” Jazzcomponist, trompettist, arrangeur en dirigent David Berger is internationaal erkend als dè kenner van Duke Ellington’s muziek en muziek uit het swing tijdperk. Van 1988 tot 1994 werkte hij voor het Lincoln Center Jazz Orchestra waar hij meer dan 500 stukken van Ellington en Billy Strayhorn transcribeerde.