TV-gids

Sinds 1970 verandert de Duitse stad Burghausen ieder jaar een week lang in het kleurrijke jazzmekka van Beieren: de Internationale Jazzwoche Burghausen trekt musici en bezoekers van over de hele wereld. Eén van de bands die hier optreden in 2019 is het Hypnotic Brass Ensemble. Het ensemble bestaat uit acht zonen van jazztrompettist en Sun Ra Arkestra-lid Phil Cohran. Hij gaf zijn kinderen al op jonge leeftijd muziekles, en gaf hen een sterk besef van de diepe, spirituele wortels van de jazz mee. Het Hypnotic Brass Ensemble beheerst het volledige spectrum tussen hypnotiserende grooves en spetterende funk.

Gitarist, componist en regisseur Marnix Busstra houdt ervan om grenzen op te zoeken en te overschrijden. Hij reist de wereld af met zijn verschillende jazzbands, speelt zowel gitaar als bouzouki, componeert jazz, schrijft theaternummers, en is één van de drijvende krachten achter de uitbundige theatershows van zijn vrouw Karin Bloemen. Busstra is altijd opzoek naar vernieuwing. Een verfijnde techniek gecombineerd met de creatieve drang om iets nieuws te creëren zorgt ervoor dat zijn muziek zich tot ware kunst ontwikkelt. Marnix Busstra en bassist Norbert Sollewijn Gelpke, die elkaar in de jaren ’70 leerden kennen op de kleuterschool, richtten al tijdens hun middelbareschooltijd hun eerste band Topaz op. Inmiddels hebben de heren de Marnix Busstra Old School Band opgericht, met drummer Mark Stoop en toetsenist Eric van de Bovenkamp.

Het Newport Jazz Festival vond voor het eerst plaats in de Noord-Amerikaanse stad Newport, Rhode Island tijdens de zomer van 1954. Daar bleef het niet bij: in de jaren die volgden traden de grootste namen uit de jazz hier op, wat bovendien vaak tot iconische live-albums leidde. Inmiddels is het festival uitgegroeid tot één van de grootste meerdaagse jazzfestivals ter wereld. Dit succes maakte dat het festival in de jaren '60 en '70 zélf op tournee ging, zodat het kon gebeuren dat er sinds midden jaren '60 elk najaar een Newport Jazz Festival plaatsvond in De Doelen in Rotterdam. In 1968 verwelkomde het Newport Jazz Festival in Rotterdam drie getalenteerde Amerikanen: pianist Horace Silver, gitarist Muddy Waters en trompettist Dizzy Gillespie, ieder met hun eigen bands.

De legendarische Cubaanse pianist Chucho Valdés stond op 19 juli 2019 met zijn band ‘Jazz Batá 2’ op het Malta Jazz Festival. Het publiek keek reikhalzend uit naar Valdés’ concert, waarin hij het concept van zijn befaamde Cuban jazz album ‘Jazz Batá’ uit 1972 aan een nieuwe ontdekkingstocht onderwerpt. Het batá-repertoire – de klassieke muziek van West-Afrika – sprak uit elke noot van Valdés’ pianosolo’s. Valdés’ band bestaat uit Dreiser Durruthy (batá’s en zang), Yaroldy Abreu (percussie en zang), Abraham Mansfarroll (percussie), en Ramón Vazquez Martirena-Bajo (basgitaar). Hun sprankelende optreden deed het historische eiland welhaast schudden op de grondvesten.

Misha Mengelberg, het vergeten is begonnen. Hij wacht op een taxi die hij niet gebeld heeft om naar een optreden te gaan dat niet plaats zal vinden. Een film van Cherry Duyns waarin hij pianist Misha Mengelberg volgt tijdens zijn laatste buitenlandse tournee met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Bandleider, componist en pianist Misha Mengelberg viel een aantal jaren geleden ten prooi aan dementie. Cherry Duyns volgt dit icoon van de Europese jazz tijdens een week van optredens in de Londense jazzclub Vortex, wat gezien zijn verslechterende toestand zeker zijn laatste buitenlandse optreden zal zijn. De bandleden maken zich op voor het lang uitgestelde afscheid van Mengelberg, met wie ze decennia hebben samengespeeld. Muziek maken is als ademhalen voor Mengelberg, maar nu hij op voet van oorlog leeft met zijn brein, rijst de vraag hoe lang hij nog kan spelen met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Duyns vraagt het voorzichtig aan de bandleden: moet hij niet tegen zichzelf in bescherming worden genomen? Nee, antwoordt er één resoluut. Dat Mengelberg ondanks zijn ziekte nog altijd met het ensemble op het podium staat, past in zijn esthetiek waarin iedereen mee mag doen. Hij houdt immers van verwarring en gekte. Mengelberg heeft in heldere momenten nog steeds een ongezouten mening over mede-componisten als John Cage ('tamelijk vijandige muziek') en Chopin ('ijzingwekkend saai en vervelend'). En in een speels moment gebruikt hij zijn wandelstok om de piano te bespelen. Toch rijst de onontkoombare vraag of het ensemble wel kan voortbestaan zonder hem als spil.

In 1978 formeerde John Lurie het legendarische ensemble The Lounge Lizards met zijn broer Evan. Ruim 20 jaar speelden ze samen, maar voor dit optreden staat John met drummer Larry Wright op de planken voor een duo-performance. Lurie is een muzikant, acteur en schilder. Hij spreekt over liefde, het leven en geeft een schitterend inzicht in de eigentijdse hipster houding. Daarnaast is hij ook de drijvende kracht bij het Strange & Beautiful label.

Het optreden dat pianist Kenny Barron op 27 juni 2019 gaf op het Alfa Jazz Festival in het Oekraïense Lviv was een feestje van jazzvirtuositeit van het hoogste niveau. De eerbiedwaardige maestro van de jazzpiano bracht zijn vaste trio van Kiyoshi Kitagawa (bas) en Jonathan Blake (drums) mee, voor deze tournee aangevuld met Marcus Strickland (tenorsaxofoon) en het aanstormende talent Riley Mulherkar (trompet). Uit hun soepele mix van klassieke bop en eigentijdse invloeden sprak hun pure toewijding aan het genre. Het Oekraïense publiek liet zich betoveren door de lyrische improvisaties in dit onvergetelijke concert.

De uit São Paulo afkomstige instrumentale dansband Bixiga 70 speelt opwindende koper- en percussiemuziek. In hun mengvorm van jazz, funk en Afro-Braziliaanse keren duidelijk elementen terug uit dub, elektronica, reggae, cumbia, carimbo, ethiojazz en samba. De naam 'Bixiga 70' verwijst naar een levendige wijk in het centrum van São Paulo. Hun organische 'oermuziek' spreekt iedereen aan die verlangt naar fysieke en mentale vrijheid.

Hun muziek klinkt als de soundtrack van een Amerikaanse jarenzeventigfilm met veel achtervolgingen, maar Sven Hammond Soul is gewoon Nederlands. Spil van deze stomende soulmachine is Sven Figee, die zijn Hammond-orgel niet zozeer bespeelt als wel aanvalt. Goed nieuws: de band kreeg in april van dit jaar gezinsuitbreiding toen Jenny Lane bij een wedstrijd op Radio 6 werd gekozen tot nieuwe vaste zangeres. Dit zijn de opnames van een dampende live show, opgenomen in Tivoli in 2012.

Estival Jazz is een jaarlijks jazzfestival dat sinds 1977 plaatsheeft in Lugano, in het Italiaanssprekende deel van Zwitserland. Estival Jazz biedt een opwindende en bijzonder verrassende line-up die zich richt op de muziek van nu. Estival maakt zich sterk voor de schoonheid van verschillende culturen en wil het wederzijds begrip bevorderen. The Crusaders, een Amerikaanse jazz fusion groep die zijn hoogtepunten kende in de 70er jaren. Het begon als een twee-mans front-line hoorn sectie, wiens geluid geworteld was in hard bop met een nadruk op R&B en soul. Het optreden van The Crusaders op Estival is buitengewoon ‘soulvol’ en een geweldig optreden om te zien.

De Amerikaanse toetsenist en bandleider Herbie Hancock (1940) had in de jaren '60 veel succes als vernieuwende maar klassiek geschoolde pianist met een verfijnd gevoel voor harmonie. Vanaf 1970 werd hij echter populair als leider van elektrische jazzrock-bands. Eén daarvan was The Headhunters, die jazz een veel breder publiek opleverde, doordat het R&B-fans voor de jazz wist te winnen, en omgekeerd. In 1974 verscheen The Headhunters op de Duitse televisie, met uitvoeringen van Palm Grease, Sly, Butterfly, Spank-A-Lee, en Chameleon. Hancock (toetsen) wordt bijgestaan door Bennie Maupin (saxofoon), Paul Jackson (elektrische bas), Mike Clark (drums) en Bill Summer (percussie).

Hypnotic Brass Ensemble bestaat uit acht muzikanten uit Chicago, afkomstig van een extreem muzikale familie. Na hun schoolcarrière brachten ze hun muzikaliteit en liefde voor jazz en hiphop bijeen en begonnen ze een act op straat in Chicago. Ze verzonnen de naam voor hun collectief na een interessante gebeurtenis. Toen ze op een dag stonden te spelen op een perron werden ze aanschouwd door een zakenman. De man stond uren naar hun optreden te kijken, terwijl trein na trein voorbij reed. Uiteindelijk liep hij naar hen toe en zei: "You guys just hypnotized me".

Elk jaar vindt het Jazz en Baie festival plaats in de prachtige baai van Mont Saint-Michel. Vandaag staan twee muzikale zwaargewichten op het podium: saxofonisten Peter King en Steve Grossman. Samen met bassist Duylinh N'Guyen, drummer Stéphane Huchard en pianist Alain Jean-Marie zet het kwintet een fantastisch concert neer. Hoewel de twee saxofonisten een gemiddelde leeftijd van bijna 70 jaar hebben, laten deze jazzgiganten je geloven dat je naar jonge musici luistert – jonge musici met 70 jaar jazzervaring, dat dan weer wel.

Piano en saxofoon - dit is een individualistische jazz duo combinatie. Maar de levendige melodieën en volwassen toon van Charlie Mariano’s saxofoon en de frisheid en uitbundigheid van Wolfgang Dauner’s pianospel tovert de ontmoeting van deze twee jazzgrootheden om in een opwindende wisselwerking.

Het optreden van zangeres Jazzmeia Horn op het Malta Jazz Festival 2019 beloofde veel goeds voor de toekomst van de jazz, en was tegelijk doordrenkt van het verleden van het genre. Met Keith Brown (piano), Rashaan Carter (bas), Irwin Hall (fluit en saxofoon) en Anwar Marshall (drums) herinnerde het optreden van de jonge zangeres het publiek aan de kracht van de jazz het hart te beroeren. Horns concert aan de waterkant van Valletta naast de Ta’Liesse-kerk was een werkelijk betoverende ervaring.

De reeks Da Pá Virada Sessions brengt de beste musici in beeld die de Braziliaanse jazz van nu rijk is. Alle sessies zijn opgenomen in São Paulo en bieden een unieke ervaring: ze bieden een frisse blik op de Braziliaanse muziekscene. De artiesten zijn samen met de muziekredacteur van Stingray DJAZZ uitgekozen. Onder de bands die in deze reeks te zien zijn is het Ricardo Herz Trio, dat bestaat uit Ricardo Herz op viool, Michi Ruzitschka op klassieke gitaar en Pedro Ito op percussie. Bandleider Ricardo Herz is klassiek geschoold, maar studeerde ook jazz aan het prestigieuze Berklee College of Music.

Na een zeer succesvol jazzconcert met een kleine groep muzikanten in de Town Hall van New York op 17 mei 1947 zette Armstrongs manager, Joe Glaser, op 13 augustus 1947 een punt achter Louis Armstrongs werk met bigbands. Vanaf dat moment werkte Armstrong met de zes man sterke 'All Stars', een band die hij zijn verdere carrière hield. Ondanks de invloed van de Britse popmuziek op de populaire muziek wereldwijd ging het Armstrongs carrière voor de wind halverwege de jaren '60, toen hij hits scoorde met 'Hello, Dolly!' en 'What a Wonderful World'. Concerten zoals in dit programma, dat in april 1963 werd opgenomen in de GTV 9 Studios in Melbourne, Australië, illustreren Armstrongs enorme wereldwijde populariteit. Armstrong hield zijn drukke concertschema vol tot enkele jaren voor zijn dood in 1971.

Gitarist Mike Stern en violist Didier Lockwood samen op een podium: dat garandeert een goede show. Na jaren gespeeld te hebben met Blood, Sweat & Tears ging Mike Stern optreden met drummer Billy Cobham. Zijn grote doorbraak kwam in de jaren '80 toen hij werd gevraagd voor de band waarmee Miles Davis zijn comeback maakte. Didier Lockwood speelde in jazzfusionband Magma in de jaren '70, waar hij naam maakte door zijn vooruitstrevende gebruik van elektrische versterking en andere experimenten met de elektrische viool. Stern en Lockwoord vormen samen een uniek duo dat een bijzonder optreden geeft in het prachtige Romeinse theater van Vienne, Frankrijk.

Met hun onuitputtelijke energie is STUFF niet van het podium af te krijgen! De band ontstond in 2012 toen drummer Lander Gyselinck door een lokale bar gevraagd werd om tussen sets van dj’s live-muziek te maken, en hij een aantal bevriende muzikanten rond zich verzamelde. De band wordt beschouwd als een avant-garde jazzband die een mix van funk, hip-hop en electro speelt. Andrew Claes (saxofoon), Dries Laheye (basgitaar), Lander Gyselinck (drummer), Mixmonster Menno (samples) en Joris Caluwaerts (keyboard) delen een fabelachtige muzikale connectie. De gretigheid waarmee de muzikanten elk podium veroveren en het grote spelplezier waarmee ze dat doen, doet het hart van elke muziekliefhebber smelten.

30 minutes of... Orquestra Jazz de Matosinhos en Orquestra Sinfónica do Porto Casa da Música met Dirk Brossé als dirigent. Casa de Música is een groot concertgebouw in de Portugese stad Porto. Het werd ontworpen door de Nederlandse architect Rem Koolhaas. Brossé, geboren in Gent, in 1960, is een veelzijdige componist en een gerespecteerde dirigent in de internationale muziekwereld. Op piano Jason Moran en J.A. Pereira de Sousa bespeelt de cello.

De 'Münchner Klaviersommer' was een jaarlijks terugkerende concertreeks die tussen 1981 en 1998 plaatsvond in het Duitse München. Hoewel de naam van het festival misschien doet vermoeden dat de programmering vooral op pianomuziek gericht was, traden er talloze grote musici uit de jazz en de klassieke muziek op – en niet alleen pianisten. De concerten vonden gewoonlijk plaats in de Gasteig, de thuishaven van het Münchner Philharmoniker. In 1990 stond de Amerikaanse dwarsfluitist Herbie Mann op dit festival. Samen met pianist Marc Cohen, gitarist Romero Lubambo, bassist Paul Socolow en de twee percussionisten Ricky Sebastian en Cyro Baptista speelde Herbie Mann hier zijn aanstekelijke vertolkingen van door Brazilië geïnspireerde jazz: 'Jasil Brazz'!