TV-gids

Jazzahead! in het Duitse Bremen is een internationale beurs, tentoonstelling en festival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen. Hiermee is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste gebeurtenissen op de jazzkalender. Wegens COVID-19 werd tijdens editie 2021 slechts de helft van alle optredens daadwerkelijk opgenomen in Bremen. Eén van de vele groepen die optreden op jazzahead! is het Nefertiti Quartet. Deze band, die zijn naam ontleent aan een compositie van Wayne Shorter, is in 2013 in de Franse hoofdstad opgericht door pianist Delphine Deau, aan het Conservatoire à rayonnement régional de Paris. Zij wordt terzijde gestaan door saxofonist Camille Maussion, contrabassist Pedro Ivo Ferreira en drummer Pierre Demange.

Het jaarlijkse jazzahead! in het Duitse Bremen omvat een internationale beurs, tentoonstellingen en een muziekfestival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen. Hiermee is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste gebeurtenissen op de jazzkalender. In 2024 besteedde jazzahead! bijzondere aandacht aan de jazzscene van Nederland en traden er in drie dagen tijd ruim 40 internationale jazzgroepen op. Eén van de acts op jazzahead! 2024 is het trio van de Duitse pianist en componist Alexandra Ivanova. Ivanova werd in Oostenrijk geboren uit Bulgaarse ouders. Zij spreekt diverse talen en verhuisde vaak, waardoor zij in haar muziek een uniek multicultureel perspectief legt. Vakkundig vermengt Ivanova in haar composities jazz met Maqam-tradities en Afro-Cubaanse ritmes, waarmee ze de Eurocentrische focus van traditionele muziek uitdaagt. Zij gelooft dat haar uiteenlopende culturele identiteiten in haar muziek samenkomen. Haar debuutalbum ‘Beauty in Chaos’, dat in de top 10 albums van 2023 van het Duitse tijdschrift Jazz thing opduikt, heeft een kenmerkend “enigmatisch aura”, volgens AllAboutJazz. Op jazzahead! 2024 speelt pianiste Alexandra Ivanova met Niklas Lukassen (contrabas) en Nathan Ott (drums).

Metronomy, oftewel Joseph Mount, is vooral bekend van zijn remixen voor Infadels, Franz Ferdinand, Roots Manuva en The Klaxons. Maar Mount werkt daarnaast ook aan zijn eigen muziek. Zijn extravagante stijl ligt in het verlengde van artiesten als Soulwax en Justice. Beukende drums, analoge, zelfgebouwde apparatuur en perfecte spanningsbogen: Mount bewijst met gemak dat zijn eigen materiaal ook kan imponeren. Live is Metronomy een trio dat naast Joseph Mount bestaat uit Oscar Cash op saxofoon en toetsen, en Gabriel Stebbing op bas en toetsen.

De Texaanse pianist Sammy Price (1908-1992) verwerkte allerlei invloeden in zijn spel: van blues en boogiewoogie tot swing en jump blues. Hij begon in Dallas als zanger en danser bij het orkest van Alphonso Trents orkest, waarna hij in Kansas zijn eigen Texas Bluesicians vormde. Eind jaren ’30 werd hij huispianist bij platenlabel Decca, waar hij sterren als Sister Rosetta Tharpe en Trixie Smith mocht begeleiden. In deze opname uit 1958 speelt Sammy Price met zijn band op het jazzfestival van Comblain-La-Tour.

Drummer, percussionist en bandleider Lucas van Merwijk staat garant voor vurige en exotische swing. Hij staat al meer dan 25 jaar aan de top van de Europese jazz, latin en percussie scene en speelt al jaren Cubaanse muziek in grote bezettingen zoals zijn 20-koppige Cubop City Big Band en Nueva Manteca. Binnen de Benelux werd de muzikant de afgelopen jaren meermaals verkozen tot ‘Beste Jazz Drummer’, volgens de lezers van De Slagwerkkrant. Tevens won van Merwijk de prestigieuze Global Act Award in 2010 voor zijn werk op het gebied van wereldmuziek. Tijdens dit optreden van Van Merwijks Music Machine wordt de drummer ondersteund een absolute grootheid op de kaval (herdersfluit) Theodosii Spassov, de internationaal gewaardeerde percussionist Martin Verdonk (die onder andere samenwerkte met Richard Bona, Prince en Steve Winwood), pianist Stormvogel en bassist Reno Steba. Al met al, een fantastische samenwerking die zijn weerga niet kent!

Misha Mengelberg, het vergeten is begonnen. Hij wacht op een taxi die hij niet gebeld heeft om naar een optreden te gaan dat niet plaats zal vinden. Een film van Cherry Duyns waarin hij pianist Misha Mengelberg volgt tijdens zijn laatste buitenlandse tournee met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Bandleider, componist en pianist Misha Mengelberg viel een aantal jaren geleden ten prooi aan dementie. Cherry Duyns volgt dit icoon van de Europese jazz tijdens een week van optredens in de Londense jazzclub Vortex, wat gezien zijn verslechterende toestand zeker zijn laatste buitenlandse optreden zal zijn. De bandleden maken zich op voor het lang uitgestelde afscheid van Mengelberg, met wie ze decennia hebben samengespeeld. Muziek maken is als ademhalen voor Mengelberg, maar nu hij op voet van oorlog leeft met zijn brein, rijst de vraag hoe lang hij nog kan spelen met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Duyns vraagt het voorzichtig aan de bandleden: moet hij niet tegen zichzelf in bescherming worden genomen? Nee, antwoordt er één resoluut. Dat Mengelberg ondanks zijn ziekte nog altijd met het ensemble op het podium staat, past in zijn esthetiek waarin iedereen mee mag doen. Hij houdt immers van verwarring en gekte. Mengelberg heeft in heldere momenten nog steeds een ongezouten mening over mede-componisten als John Cage ('tamelijk vijandige muziek') en Chopin ('ijzingwekkend saai en vervelend'). En in een speels moment gebruikt hij zijn wandelstok om de piano te bespelen. Toch rijst de onontkoombare vraag of het ensemble wel kan voortbestaan zonder hem als spil.

Vier eersteklas musici voeren samen pop- en soulklassiekers uit die we kennen van artiesten als Gregory Porter, Stevie Wonder, U2 en Seal. De Napolitaanse zanger Walter Ricci heeft zijn sporen in de jazz overtuigend verdiend. Met zijn gevoelige interpretaties leidt hij ons rond in zijn muzikale universum. Hij wordt bijgestaan door een buitengewone ritmesectie bestaande uit Manu Katché op drums, Jérôme Regard op bas en Alfio Origlio op piano. Pianist Alfio Origlio tekende voor de arrangementen. Deze opname uit 2020 werd gemaakt op het Festival Jazz au Sommet in Frankrijk.

In tegenstelling tot veel van zijn collega’s kijkt jazzzanger Gregory Porter ook buiten de jazzwereld! Deze voormalig American Football-speler verruilde zijn sportschoenen voor de microfoon na een schouderblessure. Tijdens een optreden in een Californische jazzclub werd Porter ontdekt door pianist, saxofonist en componist Kamau Kenyatta. Porter deed ervaring op in vele gospelkoren en succesvolle musicals, voordat hij zijn eigen werk ten gehore bracht. Het is een understatement te zeggen dat hij toen beroemd werd: hij bestormde de muziekwereld met de snelheid van een meteoriet! Sindsdien kan niemand meer om hem heen: Porters magnifieke, gepolijste baritonstem tovert elke melodie om tot iets weergaloos. Tijdens deze show vanuit Olympia in Parijs laat Gregory Porter zien wat hij kan!

De 'Münchner Klaviersommer' was een jaarlijks terugkerende concertreeks die tussen 1981 en 1998 plaatsvond in het Duitse München. Hoewel de naam van het festival misschien doet vermoeden dat de programmering vooral op pianomuziek gericht was, traden er talloze grote musici uit de jazz en de klassieke muziek op – en niet alleen pianisten. De concerten vonden gewoonlijk plaats in de Gasteig, de thuishaven van het Münchner Philharmoniker. In 1995 trad vibrafonist Gary Burton op met pianist Makoto Ozone. Deze twee grote jazzmusici staan bekend om hun fenomenale techniek en vooruitstrevende stijl. Hun poëtische improvisaties, die de heren schijnbaar moeiteloos afgaan, komen duidelijk van de bovenste plank.

Homelands is een unieke samenwerking tussen het Artvark Saxophone Quartet en de Nederlands-Kameroense zangeres Ntjam Rosie. De sound van dit bijzondere gezelschap is onder andere te herleiden naar traditionele en moderne muziek uit het moederland van Ntjam met invloeden van een Afro-Europese mix van soul, jazz en gospel. De composities hebben een orthodoxe basis waarin geëxperimenteerd met saxofoon geluid in combinatie met elektronische elementen. De rol van Ntjam is divers, haar stem is in feite het vijfde instrument, waar verhalen worden afgewisseld met vocale percussie en zang, in zowel het Engels, Frans als Bulu, de taal uit moederland.

Montréals eigen vocalist en pianist Sarah Rossy presenteert SHYRE: een creatieve krachtenbundeling tussen vijf musici, die instrumentale klanken vermengt met etherische ambiance. Proza-passages voeren de luisteraar mee door een wereld van een unieke schoonheid. SHYRE verrijkt pop-folk en jazz met symfonische timbres, zodat de luisteraars betoverd raken door de psychedelische ambiance, weelderige strijkers, dynamische ritmes en hemelse harmonieën. Dit levert een onschuldige, maar fascinerende samensmelting op tussen orkest, jazz, en pop. Laat je meeslepen door de muziek van SHYRE's debuutalbum New Year (2013)!

Opgenomen in het Palais Des Sports in 1977. Aretha Franklin speelt onder andere ‘Respect’, ‘You make me feel like a natural woman’, ‘La vie en Rose’ and ‘Singing in the Rain’.

'Chet Baker Quintet: Live in '64' toont een geweldig concert van één van de belangrijkste vertolkers van de cool jazz uit de jaren '50. Chet Baker ontwikkelde een ingehouden, intieme speelstijl. Bovendien trokken zijn fotogenieke uitstraling en zijn sensuele zang de aandacht van publiek dat eerder weinig met jazz ophad. Helaas zat zijn drugsverslaving zijn carrière in de weg. In deze uitzending zien we een indrukwekkend optreden uit 1964 vanuit een Belgische televisiestudio met een kwartet met daarin saxofonist Jacques Pelzer, pianist René Urtreger, en bassist Luigi Trussardi. De heren spelen onder meer Miles Davis' klassieker ‘So What’, en de jazzstandard ‘Time After Time’, waarin Chet zijn 'cool jazz' zangstem laat horen. Een klassieker!

Geïnspireerd door trendy nachtclubs en restaurants in metropolen als Londen, Berlijn en New York is BIRD hét jazzpodium en restaurant van Rotterdam dat muziekcultuur en eettraditie in één gezamenlijk concept heeft geplaatst. Deze BIRDtv special is opgenomen in het kantoor van BIRD, een uitzonderlijke opname met de Japanse BIGYUKI en Jason Lindners Now Vs. Now.

Componist Michel Magne transformeerde Château d'Hérouville, een 18e-eeuws landhuis ten noorden van Parijs waar Frédéric Chopin ooit met zijn George Sand woonde, in de jaren ’60 tot de eerste residentiële opnamestudio. Naast de uitstekende faciliteiten beschikt het complex over een zwembad en een prachtige tuin, waardoor artiesten er weken of zelfs maanden konden verblijven. Van David Bowie en Iggy Pop tot Pink Floyd en Chet Baker: talloze sterren namen hier onvergetelijke muziek op, totdat de studio in de jaren tachtig zijn deuren sloot. Drie decennia later heropent Château d'Hérouville haar deuren. Dit programma volgt de Amerikaanse bariton Gregory Porter, die hier de samenwerking aangaat met de British electro-pop band Metronomy. De voormalige American footbal-speler, die zich pas later volledig op de muziek stortte, geeft In Hérouville een interview en zingt onder meer ‘Don't Loose Your Steam’, ‘In Fashion’ en ‘Sunny’. De Britse band Metronomy draagt onder andere ‘The Look’, ‘Night Owl’ en ‘Mick Slow’ bij. Metronomy bestaat uit Joseph Mount (drums), Oscar Cash (saxophone, keys), Michael Lovett (keys). Gregory Porter’s eigen band bestaat uit Lakecia Benjamin (saxophone), Chip Crawford (piano), Jahmal Nichols (bass guitar), Emanuel Harrold (drums).

Het Newport Jazz Festival vond voor het eerst plaats in de Noord-Amerikaanse stad Newport, Rhode Island tijdens de zomer van 1954. Daar bleef het niet bij: in de jaren die volgden traden de grootste namen uit de jazz hier op, wat bovendien vaak tot iconische live-albums leidde. Inmiddels is het festival uitgegroeid tot één van de grootste meerdaagse jazzfestivals ter wereld. Dit succes maakte dat het festival in de jaren '60 en '70 zélf op tournee ging, zodat het kon gebeuren dat er sinds midden jaren '60 elk najaar een Newport Jazz Festival plaatsvond in Rotterdam. In 1968 traden drummer Art Blakey en pianist Horace Silver elk op met hun eigen bands tijdens het Newport Jazz Festival in Rotterdam. De bandleiders waren geen vreemden voor elkaar: zij kenden elkaar uit de begindagen van The Jazz Messengers.

Het Koninklijk Concertgebouw in Amsterdam staat wereldwijd bekend vanwege de superieure akoestiek. In het uit 1888 stammende gebouw, dat door velen gekoesterd wordt, hebben talloze beroemde musici opgetreden, maar er hebben bijvoorbeeld ook bokswedstrijden plaatsgevonden. Op 2 november 1958 speelde de Amerikaanse jazzgrootheid Duke Ellington hier twee concerten met zijn orkest. In dit orkest speelden getalenteerde musici als trompettist Clark Terry, trombonist Quentin Jackson, saxofonist Johnny Hodges en violist Ray Nance.

In Nederland was jazzmuziek tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s verboden. Een aantal jongeren wilde koste wat koste deze muziek behouden. Zij oefenden in het geheim, speelden illegale radio-uitzendingen na en waren vastbesloten om na de oorlog een school voor jazzmuziek op te richten: het Swing College. Op de dag van de bevrijding, 5 mei 1945, had het Orchestra of the Dutch Swing College haar eerste optreden. De leden gaven lezingen, organiseerden jazzbijeenkomsten en gaven les in jazzmuziek. Al snel veranderde de naam in Dutch Swing College Band. In 1960 werd de DSCBand (toonaangevend voor de Nederlandse traditionele jazz) een beroepsorkest, won ontelbare prijzen en speelt tot op heden wereldwijd met succes. Tijdens dit concert in Schouwburg De Lawei in Drachten houdt de Dutch Swing College Band de traditie in stand met een bijzondere samenwerking met de Marinierskapel der Koninklijke Marine. Samen brengen zij nummers als ‘High School Cadets’ en ‘Perdido Street Blues’ ten gehore.

Spannende klanken van moderne jazz en improvisatorische muziek, de zoektocht naar nieuwe, moderne composities, verbijsterende geluiden van noise, rock en pop… Ja, PARADOX Tilburg is Meer Dan Jazz! Grens overschrijdend naar onbekende soundscapes van elektronische muziek… Indie artiesten, blues veteranen en jazz supersterren - ze storten allen hun muzikale hart uit op het podium van PARADOX. Van de eerste babystapjes van jonge en lokale talenten tot de meest aangrijpende geluiden van internationale topartiesten. PARADOX Tilburg is de meest intieme jazzclub van Nederland, met een zeer toegewijd en trouw publiek uit alle hoeken van Europa. In het TV programma PARADOX LIVE! proef je een selectie van de beste concerten en hoor je interviews met artiesten uit de hele wereld. Deze aflevering staat garant voor spektakel met powerjazzband BRUUT! onder leiding van saxofonist Maarten Hoogenhuis.

George Shearing werd blind geboren en werd één van ’s werelds beste jazz pianisten. Dit is een eerbetoon aan Shearing en toont hoe hij de jazz-wereld veroverde. Unieke opnames en archief clips omvatten zes decennia van zijn bijzondere carrière en tonen vele klassiekers waaronder ‘September in the Rain’, ‘Lullaby of Birdland’, ‘Greensleves’, ‘Donna Lee’ en ‘Freedam Jazz Dance’.

Het Majamisty TriO, afkomstig uit het Servische Novi Sad, verkent de ruimte tussen de jazz en de klassieke muziek, waarbij ze de mogelijkheden van het traditionele jazzpianotrio af en toe oprekken door een zangpartij toe te voegen die gelijkwaardig is aan de instrumenten. De lyrische stijl van het trio komt voort uit de rijke ervaring van pianist Maja Alvanović met klassieke muziek en haar affiniteit met jazz. Met haar oorspronkelijke benadering weet zij subtiele stemmingen en emoties te schetsen. In Alvanović’s impressionistische composities, waarvoor zij zich vaak laat inspireren door haar thuisstad, herkennen we het vurige, muzikale erfgoed van de Balkan.

Elvin Jones is de archetypische moderne jazz muzikant die speelt vanuit instinct en niet vanuit intellect. Dit is de soort muziek dat hij tot in uiterste perfectie gespeeld heeft vanaf zijn dagen met John Coltrane. In zijn huidige “Jazz Machine” speelt hij zij aan zij met twee zeer sterke bandgenoten: Sonny Fortune en Ravi John Coltrane, de zoon van de invloedrijkste tenorsaxofonist ooit.

Peter Beets staat sinds jaar en dag bekend als een pianist van wereldklasse. Hij speelde onder andere met jazzgrootheden als Chick Corea, Wynton Marsalis, “Toots” Thielemans, Elvin Jones, George Coleman, Johnny Griffin, Benny Golson en John Clayton. Al vanaf zijn geboorte is Beets omringd door muziek: klassieke muziek via zijn moeder, die werkzaam is als muziekpedagoog, en jazz via zijn vader, die een grote fan was van de muziek van pianist Oscar Peterson en drummer Art Blakey. Hoewel de ouders van Peter Beets weinig vertrouwen stelden in een carrière binnen de muziek, zit de muziek absoluut in het bloed van de familie Beets. Tijdens dit concert treedt Peter op met de wereldberoemde gitarist Kurt Rosenwinkel. Rosenwinkel speelde in zijn carrière, die al ruim vijfentwintig jaar voortduurt, al samen met dynamische collega’s als Brad Mehldau, Brian Blade, Mark Turner, Joshua Redman, en Chris Potter, maar ook met jazzlegendes Joe Henderson, Paul Motian, en Gary Burton. Met zijn ervaring met en kennis over de rijke tradities van jazz drukt Rosenwinkel een onuitwisbaar stempel op de muziek: hij tracht zijn muzikale kunst tot nieuwe hoogtes te verheffen. Geen verrassing dus dat het samenspel van Beets en Rosenwinkel garant staat voor schitterende muziek.

Met z'n rijke geschiedenis is Blue Note Records misschien wel het meest prestigieuze jazzlabel dat we kennen. Nog steeds vindt jong talent hier een warm onderkomen. Om het 75-jarig bestaan van deze legendarische platenmaatschappij te vieren, vormden musici van de jongere generatie de band Blue Note All Stars 2014, die optrad op het Blue Note Jazz Festival in La Gaîté Lyrique in Parijs. Pianist Robert Glasper, gitarist Lionel Loueke, trompetvirtuoos Ambrose Akinmusire, bassist Derrick Hodge, saxofonist Marcus Strickland en drummer Kendrick Scott vormen een ongekende droomcombinatie! Naast nummers van hun eigen albums spelen de musici ook onvergetelijke versies van de aloude jazz standards. Dat belooft een muzikaal spektakel!

Het Milt Jackson Jazz Quartet kwam in 1952 voort uit de ritmesectie van Dizzy Gillespie's bigband en liet zich inspireren door klassieke kamermuziek en de bluesy wortels van de jazz. Als het 'Modern Jazz Quartet' genoot het viertal een decennialange carrière die een groot aantal baanbrekende albums opleverde. Na een korte Nederlandse tournee door Rotterdam en Amsterdam trad het Modern Jazz Quartet op 31 maart 1969 op voor de camera's van de Nederlandse publieke omroep in de Singer Concertzaal in Laren. Het goedgeklede en goed op elkaar ingespeelde viertal – Milt Jackson op vibrafoon, John Lewis op piano, Percy Heath op bas en Connie Kay op drums – speelt met de ongeëvenaarde finesse en elegantie die hun handelsmerk was.

Een jazzfestival ter ere van Adolphe Sax, de naam van de uitvinder van het instrument dat men het sterkst met de jazz associeert, is niet compleet zonder de man wiens saxofoonspel het genre voorgoed zou veranderen. Dat zullen de organisatoren van het Festival International de Jazz Adolphe Sax in Dinant, België gedacht hebben toen ze Coleman Hawkins boekten voor dit optreden in juni 1962. Met een groep bestaande uit de Franse pianist George Arvanitas, voormalig Duke Ellington-bassist Jimmy Woode en de naar Europa verhuisde drummer 'Kansas' Fields brengt de ‘Hawk’ een uur lang bekende standards ten gehore.

Deze uptempo, funky uitvoering bewijst wel weer dat B.B. King, één van de Meesters van de Blues Gitaar het nog steeds in de vingers heeft. De band bestaat uit een aantal van de beste blues muzikanten van tegenwoordig en ze spelen alle klassieke nummers van B.B. King.

Neem een kijkje in de keuken van saxofonist Michael Blicher, organist Dan Hemmer en drummer Steve Gadd, die onder de naam ‘Blicher Hemmer Gadd’ aan het repertoire werken voor hun positief ontvangen album "Omara" uit 2016. Organist Dan Hemmer treedt in de voetsporen van legendarische organisten als Jimmy Smith, Shirley Scott en Jimmy McGriff. Samen met zijn twee muzikale collega’s laat Hemmer horen dat een orgeltrio nog steeds zeggingskracht heeft in de jazz en daarbuiten. Hun album "Omara", live opgenomen tijdens een tournee door Duitsland, Engeland en Denemarken, documenteert de unieke mix van jazz, soul en blues die zij speelden tijdens optredens in Europa’s intiemste jazzclubs. Ervaar de hartstocht, toewijding en inspiratie waarmee dit geslaagde album tot stand kwam in 'Blicher Hemmer Gadd – The Making of "Omara."'

Het publiek van het Canadese Montreal Jazz Festival werd op 3 juli 1982 getrakteerd op een optreden van een ware muzikale vernieuwer: Jaco Pastorius, die de elektrische bas benaderde als een volwaardig solo-instrument. Pastorius’ spel – een combinatie van complexe harmonieën en soepele melodieën, allemaal uitgevoerd met een ongeëvenaarde speeltechniek – heeft de muziekwereld voor altijd veranderd. In dit concert wordt hij begeleid door Peter Erskine (drums), Don Alias (percussie), Othello Molineaux (steeldrums), Bob Mintzer (tenorsaxofoon en basklarinet) en Randy Brecker (trompet en elektronica). Zij spelen “Chicken”, “Donna Lee”, “Mr. Phone Bone” en “Fannie Mae”. Laat deze buitenkans niet aan je voorbijgaan en beleef Jaco Pastorius’ spetterende optreden op het Montreal Jazz Festival van 1982 alsof je er bij bent!