TV-gids

Forq is een instrumentaal kwartet met een rauwe ‘sound’ en een constante verkenningsdrift. Het kwartet is opgericht door pianist Henry Hey en bassist Michael League (medeoprichter van Snarky Puppy) en werd later aangevuld met gitarist Chris McQueen en drummer Jason “JT” Thomas. Dit concert werd opgenomen tijdens het Mondriaan Jazz Festival 2017, gehouden in Paard, Den Haag.

Het Zwitserse pianotrio VEIN staat op de buhne met stukken die allemaal gecomponeerd zijn door Maurice Ravel, maar die met een fijn balancerend evenwicht tussen respect en deconstructie worden geherinterpreteerd als kamerjazz. Naast de broers Michael en Florian Arbenz (piano en drums) staat contrabassist Thomas Lähns. Met hun heldere geluid laten de bandleden geen detail verloren gaan. Het zachte, soepele geluid is aangenaam en prettig en gaat zelfs in drukkere passages niet verloren. De keuze voor Ravel voor een jazz-interpretatie is niet verrassend, immers liet ook Ravel (1875-1937) zich graag inspireren door uiteenlopende muzikale stijlen, van barok tot Spaanse folklore tot (vroege) jazz.

Stan Getz behoort tot de allergrootste tenorsaxofonisten ooit en was bekend als 'The Sound' omdat zijn toon bijna hemels mooi was. Zijn belangrijkste bron was Lester Young en werd een bron voor vele anderen terwijl hij zelf nog altijd doorgroeide. Getz kreeg de kans om het vak te leren in veel verschillende belangrijke swing bigbands toen hij nog tiener was door de militaire dienstoproep tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij speelde bij Jack Teagarden (1943) toen hij net 16 was, daarna kon hij invallen bij Stan Kenton (1944-1945), Jimmy Dorsey (1945), en Benny Goodman (1945-1946); hij speelde solo op een paar platen met Goodman. Getz, debuteerde als bandleider op de plaat in juli 1946 met vier titels, werd beroemd toen hij bij Woody Herman's Second Herd (1947-1949) speelde, soleerde (samen met Zoot Sims, Herbie Steward, en Serge Chaloff) op de oorspronkelijke versie van "Four Brothers" en omdat zijn geluid zo goed uitkwam op de ballad 'Early Autumn'. Na zijn vertrek bij Herman, was Getz (behalve enkele uitstapjes naar Jazz at the Philharmonic) de rest van zijn leven zelf de bandleider. Dit programma toont zijn laatste publieke optreden, opgenomen in de Duitse Münchner Philharmoniker op 18 juli 1990. Stan Getz (tenorsaxofoon) wordt begeleid door Kenny Barron (piano), Eddie Del Barrio en Frank Zottoli (synthesizers), Alex Blake (bas) en Terri Lyne Carrington (drums).

De Amerikaanse trompettist en zanger Chet Baker (1929-1988) was één van de meest geliefde architecten van de bebop en de cool jazz. Op zijn tiende leerde Baker spelen in de schoolband. Eenmaal in het leger, in 1946, ontdekte hij de bebop. Na zes maanden gevangenis wegens drugsbezit in 1953 vormde Baker zijn eigen kwartet met pianist Russ Freeman. Zijn levenslange drugverslaving dwong Baker ertoe onophoudelijk concerten te geven en plaatopnames te maken. De in Europa zeer geliefde trompettist voegde zich bij Jacques Pelzer (altsaxofoon, dwarsfluit), Luigi Trussardi (bas), Franco Manzecchi (drums) en René Urtreger (piano) voor een optreden in Brussel, België, op 2 mei 1964. Zij speelden Bye Bye Blackbird, Isn't It Romantic, Airegin, Time After Time, en So What. Op 3 september 1979 verscheen Baker op het Kongsberg Jazz Festival in Noorwegen. Daar werd hij begeleid door Wolfgang Lackerschmid (vibrafoon), Michel Graillier (piano), en Jean Louis Rassenfosse (bas) voor uitvoeringen van Blue Train, Softly, As In A Morning Sunrise, Five Years Ago, en Love For Sale.

Ballake Sissoko is afkomstig uit een lange traditie van Malinese kora-spelers. Hij werkte samen met gerenommeerde musici als Toumani Diabaté en Taj Mahal, en ontmoette de in Frankrijk geboren Vincent Ségal bij toeval. De twee begonnen met enkele jamsessies, maar waren er nog niet helemaal over uit op welke manier er een samenwerking tot stand kon komen. Ségal genoot een westerse klassieke opleiding en speelde al in het Franse Nationale Orkest, maar dit weerhield hem er niet van om zijn comfortzone te verlaten en het geluid van zijn cello te combineren met de kora van Sissoko. Eigenlijk was dit geen grote stap: Ségal groeide op in de Parijse wijk Pigalle, omringd door Afrikaanse migranten die Ségal wegwijs maakten in de Afrikaanse muziek. Het samenspel tussen Sissoko en Ségal levert een bijzonder concert op, waarin jazz gecombineerd wordt met Malinese muziek , maar ook met klassieke invloeden.

Saxofonist, singer-songwriter en producer Orlando Julius is een van de grootste helden uit de Nigeriaanse muziek. Na een muzikale kindertijd, waarin hij leerde drummen, fluit- en bugelspelen, vertrok hij op zijn veertiende naar Ibadan, de derde stad van Nigeria en in die tijd het mekka van de Nigeriaanse muziek. Hier leerde hij saxofoon spelen, speelde hij in verschillende bands, ontmoette Bootsy Collins en James Brown en deelde het podium met Fela Kuti en zelfs Louis Armstrong. In de jaren zestig begon Julius met zijn eigen band traditionele Afrikaanse sounds en ritmes te mixen met Amerikaanse pop, soul en r&b. Zijn succes breidde zich uit naar de V.S. waar hij zich in de jaren zeventig vestigde. Hier trad hij op met artiesten als Marvin Gaye, Curtis Mayfield, Gil Scott Heron en Isaac Hayes en werkte hij samen met Hugh Masekela, The Crusaders en Lamont Dozier.

In de jaren '60 en '70 werden de Nederlandse Edison Awards uitgerijkt aan nationale en internationale grootheden tijdens het jaarlijkse Grand Gala du Disque. Het waren zonder uitzondering legendarische avonden in de Nederlandse televisiegeschiedenis. Op 15 februari 1974 speelde de Canadese pianogigant Oscar Peterson op het Grand Gala du Disque met Kenny Clarke (drums) en Niels-Henning Ørsted Pedersen (bas). Na enkele nummers voegde de legendarische Frans-Italiaanse violist Stéphane Grappelli zich bij hen. De presentatie is in handen van televisiepersoonlijkheid Willem Duys.

Dexter Gordon: Live in '63 & '64 bestaat uit drie concerten, gefilmd in 1963 en 1964 in Nederland, Zwitserland en België. De concerten tonen de klassieke stijl van deze beboplegende met zijn zijdeachtige klank. Deze opnames stammen uit de periode waarin Gordon in Europa woonde. Legendarische musici zoals drummer Art Taylor en pianist Kenny Drew spelen mee op jazzklassiekers als 'Blues Walk', 'A Night In Tunisia' en 'Body And Soul'. De opnames laten Gordon in topvorm zien, en bewijzen waarom hij geroemd wordt als één van de invloedrijkste saxofonisten uit de jazzgeschiedenis. Zowel John Coltrane als Sonny Rollins roemen zijn grote invloed op hun spel!

De Nederlandse drummer en percussionist Pierre Courbois staat bekend als pionier binnen de free jazz, jazzrock en elektronische muziek. In 2022 vierde hij – bijna twee jaar te laat – zijn 80e verjaardag in het BIMhuis in Amsterdam. Courbois, die behalve een gelauwerde drummer en percussionist ook een meester op de tabla, conga, basgitaar en vibrafoon is, heeft bovendien ruim 100 composities op zijn naam. Courbois (*1940) bewijst dat leeftijd slechts een getal is met zijn nieuwe trio 3GEN3, dat verder bestaat uit Jesse Schilderink (*1995, tenor- en baritonsaxofoon) en Wiro Mahieu (*1964, contrabas). In het BIMhuis treedt dit trio bij deze speciale gelegenheid aan als 3GEN3 PLUS: de bezetting wordt uitgebreid met gastartiest pianist Jasper van ’t Hof (*1947). Deze virtuoze vernieuwer binnen de Europese jazz, die in 2018 de Buma Boy Edgar Award in ontvangst nam, wordt wel beschouwd als de beste jazzpianist van het Europa. Laat je verrassen door de frisse, experimentele muziek van 3GEN3 PLUS in deze sprankelende concertopname uit januari 2022!

De 'Münchner Klaviersommer' was een jaarlijks terugkerende concertreeks die tussen 1981 en 1998 plaatsvond in het Duitse München. Hoewel de naam van het festival misschien doet vermoeden dat de programmering vooral op pianomuziek gericht was, traden er talloze grote musici uit de jazz en de klassieke muziek op – en niet alleen pianisten. De concerten vonden gewoonlijk plaats in de Gasteig, de thuishaven van het Münchner Philharmoniker. In 1984 speelde de Japanse jazzpianist Makoto Ozone hier een meeslepend soloconcert. Ten tijde van deze opname was Ozone recent afgestudeerd aan het Amerikaanse Berklee College of Music in Boston, Massachusetts. Inmiddels geldt hij als één van de bekendste Japanse jazzmusici ter wereld.

De legendarische Afro-Amerikaanse folkzangeres Odetta (1930-2008) weet als geen ander de onmeetbare gevoelens van diep verdriet en angst in muziek te vertalen. De spiritual vertelt het verhaal van de Amerikaanse slavernij, waarbij miljoenen Afrikanen aan hun vaderland werden ontroofd. Spirituals, blues en work songs zijn voor Odetta hét middel om de beproeving van onderdrukking en onrecht tot uitdrukking te brengen. Zelfs tijdens haar optreden in het programma 'Face au Public' uit 1964 maakt ze de melancholische expressie van die periode invoelbaar.

De Amerikaanse soul- en jazzorganiste Rhoda Scott bouwde het grootste gedeelte van haar carrière op in Frankrijk, waar ze meer erkenning voor haar werk kreeg dan ooit mogelijk was geweest in haar moederland. Dat ze orgel zou gaan spelen was boven alle twijfel verheven. "Het is echt het mooiste instrument wat er is”, zei ze ooit in een interview. “Ik trok gelijk mijn schoenen uit om de pedalen in te drukken.” Dit optreden op het Franse festival Jazz à Vienne is extra bijzonder. Niet alleen vanwege de bijzondere locatie, maar ook doordat Scott het podium deelt met de Amerikaanse gospel- en blueszangeres La Velle. Samen geven zij een prachtig intiem optreden in het Romeinse theater van Vienne.

De 'Münchner Klaviersommer' was een jaarlijks terugkerende concertreeks die tussen 1981 en 1998 plaatsvond in het Duitse München. Hoewel de naam van het festival misschien doet vermoeden dat de programmering vooral op pianomuziek gericht was, traden er talloze grote musici uit de jazz en de klassieke muziek op – en niet alleen pianisten. De concerten vonden gewoonlijk plaats in de Gasteig, de thuishaven van het Münchner Philharmoniker. In 1991 speelde de Cubaanse jazzpianist Gonzalo Rubalcaba hier jazzstandards en eigen werk met zijn kwartet, bestaande uit trompettist Reinaldo Melian, bassist Felipe Cabrera en drummer Julio Barreto.

Estival Jazz Lugano is een jaarlijks muziekfestival in de open lucht dat vijf dagen lang plaatsvindt in de pittoreske Zwitserse stad Lugano. Sinds 1979 geldt dit muzikale mekka als dé plek waar fans van jazz en internationale muziek aan hun trekken komen. Op 3 juli 1985 landde het ruimtereizende jazzicoon Sun Ra met zijn Arkestra op Estival Jazz Lugano. Met saxofonisten Marshall Allen, John Gilmore en Danny Ray Thompson, klarinettist Eloe Omoe, fluitist James Jackson, trombonist Tyrone Hill en nog een hele karavaan aan kleurrijk uitgedoste musici gaf pianist Sun Ra een concert zoals in dit ondermaanse zelden wordt waargenomen.

Michel Camilo is altijd op zoek naar het muzikale avontuur. Bekend om zijn uitbundige stijl, waarin ook ruimte is voor muzikale intimiteit, beheerst Camilo een breed scala aan jazz en Latin muziek. Michel Camilo was één van de spannendste pianojazzpioniers van de jaren '80: zijn krachtige, tweehandige spel (en zijn overige indrukwekkende technische vaardigheden), zijn beheersing van zowel jazz als de Afro-Cubaanse muziek, en zijn voortdurende zucht naar het muzikale avontuur. De live-opname in deze uitzending werd gemaakt tijdens de Münchner Klaviersommer van 1999. In één van zijn zeldzame solo-optredens improviseert Camilo op zijn Steinway D-vleugel, waaraan hij een verbazingwekkend palet van muzikale kleuren, rijke orkestrale klanken, en tedere lyriek ontlokt.

Moderne jazz met een eigen draai, gebaseerd op sterk samenspel in plaats van op individuele virtuositeit: het trio Misc! Componist en pianist Jérôme Beaulieu, contrabassist Philippe Leduc en drummer William Côté ontmoetten elkaar tijdens hun studietijd aan de Universiteit van Montreal. Hun Trio Jérôme Beaulieu werd al snel een groot succes, en won het concours Montreal jazz-en-Rafale en de Grand Prix du Festi-Jazz. Het debuutalbum van de heren, genaamd L’homme sur la lune, kwam in 2012 uit en werd genomineerd voor de Opus Prize voor ‘Beste Jazzalbum van het Jaar’. Radio Canada verkoos het trio tot ‘Jazzontdekking van 2013-2014’. Het trio staat bekend om hun muzikale interpretatie van een modern jazzrepertoire. Hun muziek staat bol van verschillende invloeden: akoestische muziek aangevuld met elektronische ritmes en texturen, een palet van samples, excentrieke percussie, onverwachte effecten, en bewerkte instrumenten. Sinds 2016 reist het trio langs de clubs en podia onder de naam Misc.

Honderden ‘funkateers’ kwamen samen in Bataclan in Parijs om funkheld en bassist Larry Graham & Graham Central Station toe te juichen. In de jaren ’60 was Graham met name bekend voor zijn werk met de populaire en invloedrijke psychedelische soul- en funkband Sly and the Family Stone. Nadat hij Graham Central Station oprichtte volgde een uiterst succesvolle solocarrière. Graham wordt gezien als de uitvinder van het 'slappen' op de elektrische bas; een manier van spelen die kenmerkend is voor de moderne funk. Tijdens dit concert in Parijs laat Graham zien waarom hij nog altijd één van de helden van de funk is!

Dit portret van Marcus Miller werd in 2009 opgenomen tijdens zijn tournee ‘Tutu Revisited’. Hij blikt terug op zijn langdurige samenwerking met Miles Davis. Ook vertelt Miller uitgebreid over zijn compositie 'Tutu', en legt hij uit hoe het legendarische, gelijknamige album tot stand kwam. Deze film werd opgenomen in de tentoonstelling 'We Want Miles' in het Parijse Cité de la Musique.

Jazz à Vienne behoort tot ‘s werelds meest prestigieuze jazzfestivals. Al sinds 1981 verwelkomt het festival elk jaar jazzlegendes en onbekende artiesten, die vaak graag nog eens terugkomen voor een vervolgoptreden. De jaarlijkse optredens van internationale sterren in het antieke Romeinse theater van het Franse Vienne zijn iets om naar uit te kijken. In 2019 verscheen de Franse gitarist Paul Jarret met de bekende New Yorkse drummer Jim Black op Jazz à Vienne. Samen presenteren zij ‘Ghost Songs’, een hybride van rock en jazz. Saxofonist Julien Pontvianne en pianist Jozef Dumoulin staan hen bij.

Sarah Vaughan: Live in '58 & 64 laat de ‘Divine One’ op de toppen van haar kunnen zien, terwijl ze met haar zwoele stem de jazzstandards ‘Lover Man’, ‘Misty’ en ‘I Got Rhythm’ en de populaire showtunes ‘Over The Rainbow’ en ‘Maria’ ten gehore brengt. Haar stem - één van de beste van de 20e eeuw! - maakt haar interpretaties van nummers van Harold Arlen, Leonard Bernstein, Johnny Burke, de Gershwins en Stephen Sondheim pure magie. Deze drie optredens laten eens te meer zien waarom Sarah Vaughan altijd in één adem wordt genoemd met Ella Fitzgerald en Billie Holiday.

Jimmy McGriff (1936-2008) is één van de goden op de Hammond B3. Hoewel hij soms uit beeld verdween tussen de vele andere souljazzorganisten uit zijn geboorteplaats Philadelphia, had hij van alle soul-jazz-pioniers vrijwel zeker de meeste blues in zijn geluid. Wellicht voelde hij zichzelf ook meer een bluesmuzikant dan een jazzartiest. Toch was hij eclectisch genoeg om zich niet in een hokje te laten stoppen. Zijn geluid – diepe grooves doordrenkt met blues en gospel – maakte hem populair bij het rhythm-and-bluespubliek. Dit optreden werd in 1965 opgenomen op het jazzfestival in het Belgische Comblain-la-Tour. Het publiek begroet McGriff en zijn bandleden met laaiend enthousiasme!