TV-gids

November Music in ‘s-Hertogenbosch is al sinds 1993 hét Nederlandse festival voor hedendaagse nieuwe muziek. Het festival biedt een geweldige combinatie van hedendaagse composities en experimentele pop, sound art, niet-Westerse muziek, jazz, en improvisatiemuziek. Het slotconcert van editie 2016 is een goed voorbeeld van deze muzikale rijkdom: het fantastische trio van de jonge componist en pianist Rembrandt Frerichs speelt samen met het Cello8ctet Amsterdam en de gerenommeerde Iraanse tar-speler Hossein Alizâdeh de sterren van de hemel. De Nederlandse pianist Rembrandt Frerichs studeerde in New York en woonde enkele jaren in Caïro. Zijn muziek heeft de drive van de Amerikaanse jazz en de lyriek van de Oosterse muziek, afgewisseld met herkenbare elementen uit de kamermuziek van Claude Debussy en Maurice Ravel. De combinatie van Frerichs met het Cello8ctet en Alizâdeh is uniek: hun muziek is een wonder van organische creativiteit, een perfect voorbeeld van fusion tussen muziek uit de oude en de nieuwe wereld.

Sinds 1960 verleent de legendarische saxofonist Charles Lloyd zijn avontuurlijke, lyrische klank aan samenwerkingen met musici uit iedere hoek van het muzikale spectrum: van Cannonball Adderley en Keith Jarrett tot aan The Beach Boys. Zijn vroege en uiterst succesvolle experimenten waarin hij jazz en rock vermengt maakten de weg vrij voor de elektrische fusion van Miles Davis en The Headhunters. Loyds interesse in spiritualiteit en transcendentale meditatie verlenen zijn klank een ongekende diepte. Lloyd speelt zowel stevige swing als verstilde ballades, waarin hij prachtige texturen verweeft met Oosterse invloeden. Deze opname uit 1966 toont ons Loyds kwartet met Keith Jarrett (piano), Cecil McBee (bas) en Jack DeJohnette (drums).

De Duitse jazz- en cabaretzanger Atrin Madani werd geboren in 1998 als zoon van twee Iranese immigranten. Toen hij zich gesteld zag tegenover de onzekerheid die de pandemie met zich meebracht, de oplopende geopolitieke spanningen, en de sociale onrust in het vaderland van zijn voorouders, vroeg Madani zich af: “waar zijn we nu”? Het antwoord dat hij op deze vraag formuleerde is net zo helder en trefzeker als zijn stem: waar we nu de meeste behoefte aan hebben is oprechtheid, bescheidenheid en kwaliteit. Deze drie eigenschappen zijn dan ook overvloedig vertegenwoordigd op het debuutalbum van de in Berlijn gevestigde vocalist, dat de naam ‘Where Are We Now?’ draagt. Met de klankidealen van Mel Tormé, Norah Jones, Diana Krall en Till Brönner in zijn achterhoofd wijdt Madani zich aan een aantal zorgvuldig uitgekozen songs die tot dusver zelden te horen waren in de jazz. Tijdens dit feestelijke albumreleaseconcert in jazzclub A-Trane Berlin uit maart 2023 liet Madani zich bijstaan door pianist Christian von der Goltz, gitarist Alexander Rueß, bassist Olaf Casimir, en drummer Sebastian Merk. Deel 1.

Het Brussels Jazz Orchestra (BJO) is niet het type jazzorkest dat zich vasthoudt aan de traditionele jazz-standards. Liever streeft het orkest naar het hoogst mogelijke niveau door met hartstocht originele muziek te componeren, unieke arrangementen te creëren en inventief te spelen. Het orkest speelt echte jazz met een dynamische orkestrale sound met enerzijds de klassieke kracht van het geheel, en anderzijds de individuele muzikant als briljante solist. Het orkest werd in 1993 opgericht door Frank Vaganée, Serge Plume en Marc Godfroid. Het wordt inmiddels erkend en gesubsidieerd door de Vlaamse overheid. Bovendien is het BJO het ‘Orchestra in Residence’ in Flagey in Brussel.

De tweevoudig voor een Grammy Award genomineerde Amerikaanse jazzsaxofonist Bill Evans treedt op in de legendarische Parijse jazzclub New Morning, samen met The Spykillers bestaande uit Wolfgang Haffner (drums), Gary Grainger (bas), en Simon Oslender (toetsen). Een concert van Bill Evans is natuurlijk niet compleet zonder het nummer ‘Jean Pierre’, een Frans kinderliedje dat Evans met Miles Davis opnam toen hij in de jaren ’80 in diens band speelde. Evans vertelt hoe hij Miles Davis overtuigde dit nummer op te nemen in zijn repertoire. Geniet van dit concert uit 2019 van Bill Evans & The Spykillers in New Morning in Parijs!

Het Milt Jackson Jazz Quartet kwam in 1952 voort uit de ritmesectie van Dizzy Gillespie's bigband en liet zich inspireren door klassieke kamermuziek en de bluesy wortels van de jazz. Als het 'Modern Jazz Quartet' genoot het viertal een decennialange carrière die een groot aantal baanbrekende albums opleverde. Na een korte Nederlandse tournee door Rotterdam en Amsterdam trad het Modern Jazz Quartet op 31 maart 1969 op voor de camera's van de Nederlandse publieke omroep in de Singer Concertzaal in Laren. Het goedgeklede en goed op elkaar ingespeelde viertal – Milt Jackson op vibrafoon, John Lewis op piano, Percy Heath op bas en Connie Kay op drums – speelt met de ongeëvenaarde finesse en elegantie die hun handelsmerk was.

Het Noordse afrojazz-project 'We Are Birds' vond z'n oorsprong tijdens een jamsessie in 2010, toen de Finse jazzpianist Tuomas A. Turunen samenspeelde met de Afrikaanse drummer/percussionist en stedelijke bard Dimitri Reverchon. De twee componisten beten zich vast in dit hybride genre, en vonden daarvoor een perfecte partner in bassist Emmanuel Soulignac, die zijn popkennis inbracht. Inmiddels speelt We Are Birds een toegankelijke mix van jazz en wereldpop, die gebaseerd is op delen, luisteren, begrijpen, naar elkaar omkijken, en wederzijds vertrouwen.

De drie jonge bandleden van BADBADNOTGOOD kwamen elkaar tegen op de jazzafdeling van het Humber College in Toronto, Canada, waar hun gedeelde liefde voor hiphop per ongeluk uitmondde in een nieuwe band. Hun eerste hiphopcover, ‘Lemonade’ van Gucci Mane, maakten ze als opdracht voor school. De docenten zagen de muzikale waarde er niet van in, maar het internet dacht daar anders over. Het nummer plaatsten ze samen met andere covers van hiphopcollectief Odd Future onder de naam ‘The Odd Future Sessions Part 1’ op YouTube. Tyler, the Creator stuurde een enthousiaste tweet de wereld in en de rest is geschiedenis.

Estival is een jaarlijks jazzfestival sinds 1977 en vindt plaats in het Italiaanssprekende gedeelte van Zwitserland, in een stad genaamd Lugano. Estival biedt een opwindende en in het bijzonder een verassende line-up zich in het bijzonder richt op de wereld van moderne muziek. Bij Estival staat het promoten van de pracht, de tolerantie en het bestaan tussen verschillende culturen voorop. Miriam Makeba, ook wel ‘Mama Africa’ genoemd, was een Zuid-Afrikaanse zangeres, actrice, ambassadeur voor goede doelen bij de Verenigde Naties en burgerrechtenactivist. Haar internationale carrière kwam tot bloei in Amerika, waar ze meerdere albums heeft opgenomen. Makeba was een van de eerste Afrikaanse muzikanten die wereldwijde erkenning kreeg. Ze bracht Afrikaanse muziek naar een Westers publiek en populariseerde de wereldmuziek en Afropop. Haar optreden op Estival Lugano is fantastisch: haar krachtige stem heeft een ongelooflijke soul. In 40 minuten demonstreert ze haar muzikale kunnen met haar band en getalenteerde achtergrondvocalisten.

Al sinds 1994 komen er talloze musici, boekingsagenten, persbureaus en mediabedrijven van over de hele wereld af op de 'wereldmuziektentoonstelling' World Music Expo (WOMEX). Deze muziekbeurs is door de jaren heen neergestreken in verschillende Europese steden, waaronder Berlijn, Brussel, Marseille, Stockholm, Sevilla, Cardiff en Boedapest. In 2018 vond WOMEX plaats in Las Palmas op Gran Canaria. Eén van de deelnemers was violiste en zangeres Edina Szirtes Mókus, die haar talent tot uitdrukking brengt in een rusteloze verkenningstocht langs verschillende genres. Behalve met haar eigen band en verschillende strijkkwartetten treedt Edina Szirtes regelmatig op met andere musici. Ook doet ze projecten als singer-songwriter en componeert ze voor musicals en danstheater.

Ravel en Debussy, Chick Corea en Herbie Hancock – die hij ontmoette als student in Boston – zijn Frédéric Gassita’s grootste invloeden. Maar voor zijn eigen werken combineert de muzikant het met zijn eigen geschiedenis, Afrikaanse roots en ritmes. Vandaag de dag verovert de muzikant Afrika met zijn muziek, waarbij de kracht van orkesten een grote rolt speelt. De interesse voor orkesten stamt uit de tijd dat Gassita aan Berklee in Boston studeerde, ‘sound engineering and Jazz Performance’ om precies te zijn.

De Blue Note All Stars van 1996 waren de jonge honden van die tijd. Sindsdien hebben ze hun naam gevestigd als de crème de la crème van de hedendaagse jazz. Deze 'All Stars', een team van individualisten, creëren een mix van nieuwe en traditionele jazzstromingen, waarbij bekende standards afgewisseld worden met eigen werk. Met Tim Hagans op trompet, Greg Osby op de alt sax, Javan Jackson op de tenor, Kevin Hays op piano, Esslet Esslet op de contrabas en Bill Stewart op drums, doet deze band z'n All Star-belofte alle eer aan. Door de jaren heen hebben de leden hun reputatie gevestigd als vooruitstrevende en innovatieve bandleiders, componisten en studiomuzikanten. Deze meesterlijke musici hebben publiek van over de hele wereld versteld doen staan van hun creativiteit en technische veelzijdigheid.

Ondanks zijn gevorderde leeftijd was de legendarische jazzpianist Earl Hines in topvorm tijdens dit optreden in Spa in 1977. Met een band bestaande uit Rudy Rutherford (klarinet en tenorsaxofoon), Jimmy Leary (bas) en Eddie Graham (drums) brengt hij de zaal tot leven met zijn versies van “I Can’t Believe That You’re In Love With Me” en “The Man I Love.” Zangeres Marva Josie voegt zich bij de groep voor uitvoeringen van “A Sunday Kind of Love” en het welbekende “Kansas City” alvorens de set wordt afgesloten met een spetterende vertolking van “Caravan”.

Het North Sea Jazz Festival is het grootste overdekte muziekfestival ter wereld, internationaal bekend als festival waar het verleden, heden en de toekomst van de jazz aan bod komen in drie dagen tijd. Behalve een flinke dosis jazz worden ook andere genres geprogrammeerd, waaronder blues, soul, funk, en hiphop. In 1980 bracht de Amerikaanse soullegende Ray Charles de Raelettes en het Ray Charles Orchestra naar het North Sea Jazz Festival in Den Haag. Charles liet zijn altijd direct herkenbare sound horen tijdens dit geweldige optreden.

De serie Da Pá Virada Sessions brengt de beste musici in beeld die de Braziliaanse jazz van nu rijk is. Alle sessies zijn opgenomen in São Paulo en leveren een unieke ervaring op: ze bieden een frisse blik op de Braziliaanse muziekscene. De artiesten zijn samen met de muziekredacteur van Stingray DJAZZ uitgekozen. Eén van de bands die in deze reeks te zien zijn, is het duo van Giana Viscardi en Gustavo Marques, die als geen ander thuis zijn in de internationale muziekscene. Na hun terugkeer in Brazilië werkten ze samen aan Giana's album "ORUM", en traden met dat repertoire op in Afrika, Europa en Brazilië. Da Pá Virada Sessions en Stingray presenteren nu deze uitzending, waarin Giana Viscardi en Gustavo Marques hun fantastische Afro-Braziliaanse jazz spelen. Daarin komt het beste van de verschillende continenten samen.

Salif Keita’s muziek is een combinatie van traditionele Malinese muziek met Europese en Amerikaanse invloeden. Dit is ook te horen aan de instrumentatie die hij gebruikt, die bestaat uit zowel West-Afrikaanse als West-Europese instrumenten. De Malinese zanger werd vanwege zijn albinisme verbannen door zijn familie. In 1967 verhuisde hij naar Bamako, waar hij zijn muzikale carrière begon en zich aansloot bij Les Ambassadeurs (Internationeaux). In de jaren ’70 verwierf Salif internationale bekendheid met deze band. Na een periode in Ivoorkust gewoond te hebben heeft hij sinds 1984 toevlucht gevonden in Parijs. Tijdens dit concert uit 2010 bewijst hij waarom hij terecht “De gouden stem van Afrika” wordt genoemd.

Het Newport Jazz Festival vond voor het eerst plaats in de Noord-Amerikaanse stad Newport, Rhode Island tijdens de zomer van 1954. Daar bleef het niet bij: in de jaren die volgden traden de grootste namen uit de jazz hier op, wat bovendien vaak tot iconische live-albums leidde. Inmiddels is het festival uitgegroeid tot één van de grootste meerdaagse jazzfestivals ter wereld. Dit succes maakte dat het festival in de jaren '60 en '70 zélf op tournee ging, zodat het kon gebeuren dat er sinds midden jaren '60 elk najaar een Newport Jazz Festival plaatsvond in Rotterdam. In 1968 traden drummer Art Blakey en pianist Horace Silver elk op met hun eigen bands tijdens het Newport Jazz Festival in Rotterdam. De bandleiders waren geen vreemden voor elkaar: zij kenden elkaar uit de begindagen van The Jazz Messengers.

Het Newport Jazz Festival vond voor het eerst plaats in de Noord-Amerikaanse stad Newport, Rhode Island tijdens de zomer van 1954. Daar bleef het niet bij: in de jaren die volgden traden de grootste namen uit de jazz hier op, wat bovendien vaak tot iconische live-albums leidde. Inmiddels is het festival uitgegroeid tot één van de grootste meerdaagse jazzfestivals ter wereld. Dit succes maakte dat het festival in de jaren '60 en '70 zélf op tournee ging, zodat het kon gebeuren dat er sinds midden jaren '60 elk najaar een Newport Jazz Festival plaatsvond in Rotterdam. In 1968 traden drummer Art Blakey en pianist Horace Silver elk op met hun eigen bands tijdens het Newport Jazz Festival in Rotterdam. De bandleiders waren geen vreemden voor elkaar: zij kenden elkaar uit de begindagen van The Jazz Messengers.

Misschien wel de allergrootste jazz-zangeressen aller tijden treden op in deze geweldige compilatie. Deze historische opnames uit de jaren ’50 en ’60 geven een uniek beeld van sterk uiteenlopende muzikale persoonlijkheden, die nog altijd de maatstaf zijn waar jazzvocalisten langs worden gelegd. Voel het kippenvel als Billie Holiday “God Bless The Child” vertolkt, en ontdek wat haar tot zo’n invloedrijke jazz- en popzangeres maakte. Geniet van Anita O’Day’s ongeëvenaarde gevoel voor timing in “Honeysuckle Rose”, opgenomen in het Arenateatern in Stockholm, Zweden op 1 november 1963. Nina Simone’s uitvoering van “Ain't Got No, I Got Life”, opgenomen in Londen in december 1968, brengt je op het puntje van je stoel. Luister ademloos van Sarah Vaughan’s versie van “Tenderly” – ‘Sassy’, ook wel ‘The Divine One’, nam zong deze romantische klassieker tijdens een optreden in een Zweedse televisiestudio op 9 juli 1958. Laaf je tenslotte aan de ‘First Lady of Song’: Ella Fitzgerald swingde “Mack The Knife” tijdens haar optreden op 4 december 1960 in de club The Embers, gelegen in een voorstad van Melbourne, Australië. Maak kennis met de grootste zangeressen uit de jazzgeschiedenis met deze unieke compilatie van historische opnames!