TV-gids

De Duitse jazz- en cabaretzanger Atrin Madani werd geboren in 1998 als zoon van twee Iranese immigranten. Toen hij zich gesteld zag tegenover de onzekerheid die de pandemie met zich meebracht, de oplopende geopolitieke spanningen, en de sociale onrust in het vaderland van zijn voorouders, vroeg Madani zich af: “waar zijn we nu”? Het antwoord dat hij op deze vraag formuleerde is net zo helder en trefzeker als zijn stem: waar we nu de meeste behoefte aan hebben is oprechtheid, bescheidenheid en kwaliteit. Deze drie eigenschappen zijn dan ook overvloedig vertegenwoordigd op het debuutalbum van de in Berlijn gevestigde vocalist, dat de naam ‘Where Are We Now?’ draagt. Met de klankidealen van Mel Tormé, Norah Jones, Diana Krall en Till Brönner in zijn achterhoofd wijdt Madani zich aan een aantal zorgvuldig uitgekozen songs die tot dusver zelden te horen waren in de jazz. Tijdens dit feestelijke albumreleaseconcert in jazzclub A-Trane Berlin uit maart 2023 liet Madani zich bijstaan door pianist Christian von der Goltz, gitarist Alexander Rueß, bassist Olaf Casimir, en drummer Sebastian Merk. Deel 1.

GIIPUJA trakteert het Kroatische publiek al sinds 2013 op moderne jazz met een uitgesproken etnische klank. De ongebruikelijke combinatie van contrabas, drums, basklarinet, viool, en diverse folkloristische instrumenten van het schiereiland Istrië levert een opvallend origineel en uniek geluid op. Af en toe zet GIIPUJA juist in op de scherpe dissonanten die voortvloeien uit de Istrische toonladder, terwijl het op andere momenten juist diezelfde compositie- en improvisatieprincipes gebruikt voor een jubelende sfeer. Deze prachtige uitvoering van hun project ‘Forest GIIPUJA’ werd in 2016 opgenomen in het Kroatische natuurpark Učka. GIIPUJA bestaat uit Damjan Grbac (contrabas), Marko First (viool, sopela, mih), Aldo Foško (basklarinet), en Tonči Grabušić (drums).

De Amerikaanse trompettist en zanger Chet Baker (1929-1988) was één van de meest geliefde architecten van de bebop en de cool jazz. Op zijn tiende leerde Baker spelen in de schoolband. Eenmaal in het leger, in 1946, ontdekte hij de bebop. Na zes maanden gevangenis wegens drugsbezit in 1953 vormde Baker zijn eigen kwartet met pianist Russ Freeman. Zijn levenslange drugverslaving dwong Baker ertoe onophoudelijk concerten te geven en plaatopnames te maken. De in Europa zeer geliefde trompettist voegde zich bij Jacques Pelzer (altsaxofoon, dwarsfluit), Luigi Trussardi (bas), Franco Manzecchi (drums) en René Urtreger (piano) voor een optreden in Brussel, België, op 2 mei 1964. Zij speelden Bye Bye Blackbird, Isn't It Romantic, Airegin, Time After Time, en So What. Op 3 september 1979 verscheen Baker op het Kongsberg Jazz Festival in Noorwegen. Daar werd hij begeleid door Wolfgang Lackerschmid (vibrafoon), Michel Graillier (piano), en Jean Louis Rassenfosse (bas) voor uitvoeringen van Blue Train, Softly, As In A Morning Sunrise, Five Years Ago, en Love For Sale.

Twee eersteklas Belgische musici – gitarist Philip Catherine en bassist Jean-Louis Rassinfosse – begeleiden de Amerikaanse jazztrompettist en vocalist Chet Baker bij dit optreden uit 1985 in de grandioze Brussels Jazz Club, gelegen aan de Grote Markt van de Belgische hoofdstad. Het trio speelt onder meer Charlie Mariano’s “Crystal Bells”, het titelnummer van hun goed ontvangen album uit 1983. Andere titels op het programma tijdens dit legendarische concert zijn onder meer “Down” en “How Deep is the Ocean”.

De 'Münchner Klaviersommer' was een jaarlijks terugkerende concertreeks die tussen 1981 en 1998 plaatsvond in het Duitse München. Hoewel de naam van het festival misschien doet vermoeden dat de programmering vooral op pianomuziek gericht was, traden er talloze grote musici uit de jazz en de klassieke muziek op – en niet alleen pianisten. De concerten vonden gewoonlijk plaats in de Gasteig, de thuishaven van het Münchner Philharmoniker. In 1995 trad vibrafonist Gary Burton op met pianist Makoto Ozone. Deze twee grote jazzmusici staan bekend om hun fenomenale techniek en vooruitstrevende stijl. Hun poëtische improvisaties, die de heren schijnbaar moeiteloos afgaan, komen duidelijk van de bovenste plank.

Thomas Carbou en Patrick Graham lijken op bovenzintuiglijke wijze samen te werken. Hun muziek wisselt spontane improvisaties af met elektronische loops. Braziliaanse en Indiase invloeden zorgen ervoor dat hun muziek zich vaak ontvouwt in dromerige soundscapes en extatische grooves. De heren maken gebruik van een breed scala aan instrumenten, waaronder een aangepaste 8-snarige gitaar, cuatro, bouzouki, cajón, lijsttrommels, berimbau, udu, en metalen percussie. In combinatie met hun hypnotiserende zang en elektronische samples vormt het een uniek geheel. Dit concert is opgenomen in de Bleury Vinyl Bar in Montréal – nabij het Place des Festivals, wereldwijd bekend vanwege het Montréal International Jazz Festival!

Van alle pioniers in de rock-'n-roll is niemand zo belangrijk gebleken voor de ontwikkeling van dit genre als Chuck Berry (1926-2017). Hij was de beste songwriter, één van de belangrijkste gitaristen, en hét grootste podiumbeest tijdens de vroege jaren van het genre. Tijdens deze in 1965 opgenomen tv-show ‘Face au Public’ speelt Chuck onder meer 'Promised Land', 'Johnny B. Goode', en natuurlijk zijn grote hit uit 1956: 'Roll over Beethoven'. Berry gaat los op zijn gitaar en het publiek gaat helemaal met hem mee! Go Chuck, go!

De relaxte en zwoele vibe van zangeres Sazz Leonore heeft ervoor gezorgd dat ze in korte tijd naam heeft gemaakt in de Nederlandse jazzwereld. De zangeres groeide op in een huis vol jazzliefhebbers, en ontwikkelde van jongs af aan een grote liefde voor de muziek van onder andere Billie Holiday en Ella Fitzgerald. Sazz Leonore weet de luisteraar mee te voeren naar de muziek van de jaren ’60, terwijl ze een eigen en eigentijds stempel drukt op haar muziek. Tijdens dit concert vanuit de Amsterdamse North Sea Jazz Club zingt ze nummers van haar album ‘Reckless Smile’: een fantastische combinatie van de zwoele stem van Sazz Leonore met de jazzy sound van haar band.

Jong Metropole is een unieke samenwerking tussen het Metropole Orkest, het NJO (Nationaal Jeugd Orkest) en het NJJO (Nationaal Jeugd Jazz Orkest) met als doel jonge, getalenteerde musici uit de klassieke en de lichte muziek voor te bereiden op een professionele carrière. Jong Metropole brengt het beste van verschillende muziekwerelden samen: het uitmuntende spel van de klassieke strijkerstraditie met de swing, improvisatie en timing van de jazztraditie. Dit speciale optreden onder leiding van Christian Elsässer werd opgenomen in het voormalige zendstation Radio Kootwijk.

‘Jazz a Vienne’ behoort tot 's werelds prestigieuste jazzfestivals. Al sinds 1981 boekt het festival de allergrootste jazzmusici, velen van wie er later nog eens terugkomen. Het mag geen verrassing heten dat ook de editie van 2013 niet teleurstelde: de grootste namen uit de muziek stonden op het programma. Onder hen waren vier legendarische pianisten, allen pianokunstenaars pur sang: Mulgrew Miller, Benny Green, Kenny Barron en Eric Reed. Vlekkeloze pianotechniek, onovertroffen muzikaliteit en eindeloze swing – bij dit optreden loopt het water een ware jazzliefhebber in de mond.

Jazz in Duketown is het grootste gratis jazzfestival in de open lucht dat Nederland rijk is. Jazzfanaten en andere muziekliefhebbers kijken elk jaar reikhalzend uit naar de optredens van de vele internationaal bekende artiesten. In 2019 is de Nederlandse zanger, pianist, componist en bandleider Ruben Hein één van hen. Hein is veel geprezen om zijn warme, kenmerkende geluid en oorspronkelijke pianospel. Hij is artistiek leider en dirigent van het Nationaal Jeugd Jazz Orkest (NJJO). Begeleid door zijn 18 beste protegés speelt hij een jazzy set op Jazz in Duketown.

Het jaarlijkse jazzahead! in het Duitse Bremen omvat een internationale beurs, tentoonstellingen en een muziekfestival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen en is uitgegroeid tot één van de belangrijkste evenementen op de internationale jazzkalender. In 2025 traden er in drie dagen tijd zo'n veertig internationale jazzacts op. Bijzondere aandacht was er voor de levendige jazzscenes van Spanje, Frankrijk en Zwitserland, die als voormalige partnerlanden een speciaal podium kregen onder de noemer RE:CONNECT. Eén van de optredende bands op jazzahead! 2025 is het Besson/Sternal/Burgwinkel Trio, een Europese supergroep met leden uit Frankrijk en Duitsland. Hun optreden wordt gekenmerkt door een opgewekte spontaniteit én het element van verrassing, dat hun samenwerking al sinds hun allereerste ontmoeting definieert. Het trio bestaat uit Airelle Besson (trompet), Sebastian Sternal (piano en Rhodes) en Jonas Burgwinkel (drums).

In de hoogtijdagen van de free jazz vertegenwoordigde pianist Cecil Taylor (1929) het ‘non-jazz’-aspect van de beweging waarschijnlijk beter dan enig ander. Zijn platen uit de jaren ’60 zaten vol muzikale vernieuwingsdrift. Vooral zijn mix van uitbundigheid en atonaliteit maakten hem invloedrijk, hoewel collega Ornette Coleman hem aanvankelijk overschaduwde. Toch was Taylor één van de eerste muzikanten die improvisatie loskoppelde van vaste harmonische structuren. Taylor, die zowel door klassieke muziek als jazz is beïnvloed, groeide uit tot een pianovirtuoos met een unieke variëteit aan dynamiek, muzikale invallen, en harmonische inzichten. De vele toonclusters die hij speelt omwille van het percussieve effect kenmerken zijn spel. Ook tijdens dit concert opgenomen tijdens de Müncher Klaviersommer van 1984 toont hij zijn ongeëvenaarde beheersing van de geïmproviseerde jazz.

Jazz à Vienne behoort tot ‘s werelds meest prestigieuze jazzfestivals. Al sinds 1981 verwelkomt het festival elk jaar jazzlegendes en onbekende artiesten, die vaak graag nog eens terugkomen voor een vervolgoptreden. De jaarlijkse optredens van internationale sterren in het antieke Romeinse theater van het Franse Vienne zijn iets om naar uit te kijken. In 2018 stond de Engelse triphop-groep Morcheeba op Jazz à Vienne. Onder aanvoering van vocalist Skye Edwards speelde de band lome nummers van het album ‘Blaze Away’ (2018). Ontspan bij dit concert vol soul en lounge!

De volstrekt originele pianist en componist Thelonious Monk (1917-1982) is één van de grootste jazzlegendes. Zijn muziek werd tijdens de eerste 15 jaar van zijn carrière door weinigen begrepen. Pas later werd zijn genie erkend, en werd hij gelauwerd als mede-grondlegger van de bebop. Verschillende concerten van zijn Europese tournee van 1966 zijn opgenomen voor televisie. Monk (piano) wordt bijgestaan door Charles Rouse (tenorsaxofoon), Lawrence Gales (bas) en Benjamin Riley (drums). Dit kwartet speelde Epistrophy, 'Round Midnight, en Lulu's Back in Town in Warschau voor de Poolse televisie op 4 april 1966. Op 17 april speelde ditzelfde kwartet in Kopenhagen voor de Deense televisie, met de nummers Lulu's Back in Town, Don't Blame Me, en Epistrophy.

Jazzgitarist Scott DuBois, die steeds grotere bekendheid geniet, speelt met zijn groep, bestaande uit Gebhard Ullmann (basklarinet en tenorsaxofoon), Thomas Morgan (bas) en Kresten Osgood (drums), zijn album 'Winter Light' integraal in de Münchense jazzclub Unterfahrt in maart 2016. De leden van de groep voelen elkaar dusdanig aan dat ze in een oogwenk kunnen schakelen tussen doodse stilte en heftige uithalen. Naast het volledige album 'Winter Light' speelt de groep ook DuBois’ 'Lake Shore Suite'.

Ondanks zijn gevorderde leeftijd was de legendarische jazzpianist Earl Hines in topvorm tijdens dit optreden in Spa in 1977. Met een band bestaande uit Rudy Rutherford (klarinet en tenorsaxofoon), Jimmy Leary (bas) en Eddie Graham (drums) brengt hij de zaal tot leven met zijn versies van “I Can’t Believe That You’re In Love With Me” en “The Man I Love.” Zangeres Marva Josie voegt zich bij de groep voor uitvoeringen van “A Sunday Kind of Love” en het welbekende “Kansas City” alvorens de set wordt afgesloten met een spetterende vertolking van “Caravan”.

De serie Da Pá Virada Sessions brengt de beste musici in beeld die de Braziliaanse jazz van nu rijk is. Alle sessies zijn opgenomen in São Paulo en leveren een unieke ervaring op: ze bieden een frisse blik op de Braziliaanse muziekscene. De artiesten zijn samen met de muziekredacteur van Stingray DJAZZ uitgekozen. Eén van de artiesten die in deze reeks te zien zijn is Filo Machado. Deze in São Paulo geboren zanger, schrijver, instrumentalist, arrangeur en producer vierde talloze muzikale successen. Hij nam deel aan de Canadese tournee van saxofonist Jane Bunnett met haar spectaculaire project 'Rendez-Vous Brazil/Cuba'. Hij stond op de jazzfestivals van Córsega en Uzeste en was het voorprogramma van de enige echte Nina Simone in Cannes. Da Pá Virada Sessions en Stingray presenteren nu dit intieme optreden, waarin Filo Machado zijn sprankelende Latin jazz ten gehore brengt.

Het Morgenland Festival is een festival dat plaatsvindt in Osnabrueck, Duitsland. Het festival bestaat sinds 2005 en focust zich op de fascinerende muziekcultuur uit het Nabije en Midden-Oosten, met genres van klassiek tot avant-garde, jazz en rock. Buiten muzikale voorstellingen, houdt het festival zich ook bezig met andere kunst, zoals dans en theater. Geniet van de muzikale rijkdom van de All Star Band in deze Morgenland Festival-aflevering. Allebei de nummers “Dream” en “Mugam”, gespeeld door de All Star Band, variëren van rustig en zacht tot een ware climax. Zangeres Dima Oshno is afgestudeerd aan het Boston Conservatory. Haar geluid is buitengewoon.

Verken de muziek van één van de invloedrijkste en vooruitstrevendste saxofonisten uit de jazzgeschiedenis: John Coltrane! Dompel jezelf onder in deze verzameling met opmerkelijke optredens uit de eerste helft van de jaren ’60, waarin we zien hoe Coltrane’s ongeëvenaarde muzikaliteit en unieke geluid een allesbepalende transformatie ondergaan. In opnames uit verschillende Europese steden zien we Coltrane nummer spelen als “Autumn Leaves”, “Hackensack”, “My Favorite Things”, “I Want To Talk About You”, “Vigil” en “Naima”. Ontdek zelf waarom de muziek van John Coltrane de levens van zovele muziekliefhebbers heeft veranderd!