TV-gids

Bij TorTube zijn jazzliefhebbers op de juiste plek voor hun dosis eersteklas jazz! De sfeervolle jazzclub De Tor in Enschede is één van de meest authentieke jazzpodia van Europa. De beste jazzmusici uit Nederland en de rest van de aardbol vinden hun weg naar De Tor om op te treden voor een uitbundig publiek. In deze aflevering van TorTube, ‘Who’s The Bossa’, neemt zangeres Josee Koning je mee naar de straten van São Paulo. Deze dame, die zich laat inspireren door de muziek van Antônio Carlos Jobim, geldt in Nederland al jaren als ‘leading lady of Brazilian jazz’!

De serie Da Pá Virada Sessions brengt de beste musici in beeld die de Braziliaanse jazz van nu rijk is. Alle sessies zijn opgenomen in São Paulo en leveren een unieke ervaring op: ze bieden een frisse blik op de Braziliaanse muziekscene. De artiesten zijn samen met de muziekredacteur van Stingray DJAZZ uitgekozen. Eén van de bands die in deze reeks te zien zijn is Os Capoeira. Dit ensemble beoefent de traditionele Braziliaanse vechtsport uit Bahia waaraan zijn hun naam ontlenen, waarin zowel elementen uit de dans, acrobatiek en percussiemuziek een rol spelen. Os Capoeira leidt bovendien een eigen cultureel centrum in São Paulo. Laat Os Capoeira's unieke vormgeving van de Braziliaanse cultuur je inspireren!

In deze uitzending ziet u een zeldzaam optreden door de legendarische gitarist Paco de Lucía en zijn sextet opgenomen tijdens de Germeringer Jazztage van 1996. Sommigen zetten z’n vraagtekens bij de programmering van flamencomuziek op een jazzfestival, maar de overeenkomsten tussen bijvoorbeeld flamenco en blues zijn meermaals overtuigend aangetoond – en die blijken wederom tijdens dit concert: beide muziekstijlen vormen een uitlaatklep voor de arme, vogelvrije minderheid die met primitieve kracht de grenzeloze mogelijkheden voor improvisatie en virtuositeit tentoonspreidt. Paco de Lucía laat zien waar hij voor staat. Hij heeft lang geëxperimenteerd met meerdere vormen van jazz, waarbij hij altijd de flamencotraditie in ere probeert te houden. Zoals hij zelf zegt: “Wat ik heb geprobeerd te doen is met één hand de flamencotraditie bewaken, en met de andere op zoek naar nieuwe elementen die ik in de flamenco kan verwerken”.

Jazzahead! in het Duitse Bremen is een internationale beurs, tentoonstelling en festival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen. Hiermee is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste gebeurtenissen op de jazzkalender. Wegens COVID-19 werd tijdens editie 2021 slechts de helft van alle optredens daadwerkelijk opgenomen in Bremen. De overige geplande optredens werden opgenomen door de artiesten zelf op locaties van hun eigen keuze. Eén van de vele musici die optreden op jazzahead! is de in Seoul wonende Zuid-Koreaanse drummer, componist en kunstenaar Soojin Suh. Zij wordt bijgestaan door altsaxofonist Daniel Ko, tenorsaxofonist Sunjae Lee en contrabassist Younghoo Kim. Soojin Suh is uitgegroeid tot één van Seouls meest veelbelovende drummers sinds zij het professionele circuit betrad in 2008.

jazzahead! in het Duitse Bremen is een internationale beurs, tentoonstelling en festival. Het brengt musici, boekers, agenten, organisatoren, musicologen en muziekliefhebbers samen. Hiermee is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste gebeurtenissen op de jazzkalender. In 2022 besteedde jazzahead! bijzondere aandacht aan Canada’s jazzscene en traden er in drie dagen tijd veertig internationale jazzgroepen op. Eén daarvan is de band JO van de in Keulen gevestigde drummer en componist Jo Beyer. De veelgeprezen drummer Beyer wordt bijgestaan door Felix Elsner (piano), Sven Decker (tenorsaxofoon) en Andreas Wahl (gitaar en E-bow). Zij improviseren op diens pittige composities met een bijna nonchalant gemak. Het is overduidelijk, het in 2015 opgerichte JO houdt zich aan het bandmotto: “compromisloos plezier”!

In Nederland was jazzmuziek tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s verboden. Een aantal jongeren wilde koste wat koste deze muziek behouden. Zij oefenden in het geheim, speelden illegale radio-uitzendingen na en waren vastbesloten om na de oorlog een school voor jazzmuziek op te richten: het Swing College. Op de dag van de bevrijding, 5 mei 1945, had het Orchestra of the Dutch Swing College haar eerste optreden. De leden gaven lezingen, organiseerden jazzbijeenkomsten en gaven les in jazzmuziek. Al snel veranderde de naam in Dutch Swing College Band. In 1960 werd de DSCBand (toonaangevend voor de Nederlandse traditionele jazz) een beroepsorkest, won ontelbare prijzen en speelt tot op heden wereldwijd met succes. Tijdens dit concert in Schouwburg De Lawei in Drachten houdt de Dutch Swing College Band de traditie in stand met een bijzondere samenwerking met de Marinierskapel der Koninklijke Marine. Samen brengen zij nummers als ‘High School Cadets’ en ‘Perdido Street Blues’ ten gehore.

Deze uitzending bevat het eerste deel van een concert van Art Blakey & the Jazz Messengers, dat plaatsvond in het Théâtre des Champs Elysées in Parijs in december 1959. Deze hardbop-groep, die in de vroege jaren '50 werd opgericht door de Amerikaanse jazzdrummer Art Blakey en pianist Horace, bleef decennialang actief, totdat Blakey in 1990 overleed. Veel grote jazzmusici begonnen hun carrières in deze band, onder wie trompettisten Lee Morgan en Wynton Marsalis, saxofonisten Benny Golson en Wayne Shorter, en pianisten Joanne Brackeen en Keith Jarrett.

De 'Münchner Klaviersommer' was een jaarlijks terugkerende concertreeks die tussen 1981 en 1998 plaatsvond in het Duitse München. Hoewel de naam van het festival misschien doet vermoeden dat de programmering vooral op pianomuziek gericht was, traden er talloze grote musici uit de jazz en de klassieke muziek op – en niet alleen pianisten. De concerten vonden gewoonlijk plaats in de Gasteig, de thuishaven van het Münchner Philharmoniker. In 1995 trad vibrafonist Gary Burton op met pianist Makoto Ozone. Deze twee grote jazzmusici staan bekend om hun fenomenale techniek en vooruitstrevende stijl. Hun poëtische improvisaties, die de heren schijnbaar moeiteloos afgaan, komen duidelijk van de bovenste plank.

Georgie Fame is Yeah, Yeah! en The Ballad of Bonnie & Clyde, maar met zijn karakteristieke stem en zijn speciale Hammond-orgelgeluid is hij ook een meester van de R&B. Georgie Fame maakt zijn triomfale comeback met The Blue Flames. Georgie Fame and the Blue Flames waren een Britse band in de jaren 60. Ze maakte muziek van rhythm, blues, soul en jazz tot ska en pop. Ze raakte meer geïnspireerd door andere stromingen binnen ska, die te horen waren in Jamaicaanse cafés in Londen. “Green Onions”, het nummer van Booker T & The MG’s, inspireerde Georgie om ook gebruik te maken van de Hammondorgel in zijn band. Dit optreden is rijkelijk gevuld met heerlijke blues en soul.

Het Breda Jazz Festival bestaat sinds 1971. Het festival richtte zich de eerste twintig jaar als Oude Stijl Jazz Festival Breda voornamelijk op muzikanten die jazzmuziek van voor 1940 spelen. Amerikaanse muzikanten als Dan Barrett, George Probert, Jim Goodwin en Tom Baker brachten de swing naar Breda. Vanaf begin jaren negentig programmeert de festivalorganisatie breder en wordt naast de oude stijl jazz, aanverwante jazzstijlen geprogrammeerd. Tijdens het Breda Jazz Festival vinden ongeveer 175 optredens plaats op 16 podia in de historische Bredase binnenstad. In deze feestelijke aftermovie uit 2013 zien we onder andere The Jive Aces, de Funky Melodians Brassband, Smokin' Joe Kubek & Bnois King en Mike Sanchez And His Band.

Een documentaire in twee delen, gepresenteerd door Dee Dee Bridgewater. Deel 2: ‘From Highlife to Musette’: Op het pad waar Europese en Afrikaanse muziek samenkomen ontdekken we de verschillende invloeden van jazz en haar zijtakken die vandaag de dag bestaan. Nieuwe stijlen en oplevingen van vergane tradities verrijken de jazz en vertolken het essentiële element van onze hele muziekcultuur.

In 2013 bracht de uit Los Angeles afkomstige gitarist Allen Hinds een bezoek aan het HOFtheater in Raalte. Hier ging hij een unieke samenwerking aan met de top van het Nederlandse jazzleven wat leidde tot een magisch concert. Voor het publiek was het een grote verrassing om deze relatief onbekende musici op zo’n vloeiende en gepassioneerde manier te zien samenspelen. Daarnaast betreden een aantal bijzondere gasten het podium, waaronder Wim den Herder op akoestisch gitaar en Joost Vergoossen op elektrisch gitaar.

Het North Sea Jazz Festival staat wereldwijd bekend om de brede programmering, van traditionele New Orleans jazz, swing, bop, free jazz, fusion, avant-garde en elektronische jazz, tot blues, gospel, funk, soul, R&B, hip-hop, world beat en latin. Het driedaagse festival werd oorspronkelijk georganiseerd door Paul Acket, zakenman en jazzliefhebber, die in de jaren ’60 zijn vermogen vergaarde als uitgever van popmuziekbladen. Na de verkoop van zijn bedrijf had Acket zijn handen vrij om het North Sea Jazz Festival op te richten in 1976. De grootste allergrootste artiesten stonden op de bühne in Den Haag en later in Rotterdam, onder wie de wereldberoemde trompettist Dizzy Gillespie, onder andere samen met de Skymasters!

Het Newport Jazz Festival vond voor het eerst plaats in de Noord-Amerikaanse stad Newport, Rhode Island tijdens de zomer van 1954. Daar bleef het niet bij: in de jaren die volgden traden de grootste namen uit de jazz hier op, wat bovendien vaak tot iconische live-albums leidde. Inmiddels is het festival uitgegroeid tot één van de grootste meerdaagse jazzfestivals ter wereld. Dit succes maakte dat het festival in de jaren '60 en '70 zélf op tournee ging, zodat het kon gebeuren dat er sinds midden jaren '60 elk najaar een Newport Jazz Festival plaatsvond in Rotterdam. Op de zevende editie, gehouden in oktober 1972, presenteerde zich een ongeëvenaarde verzameling artiesten in het recent voltooide concertgebouw De Doelen. Daaronder bevond zich de band Giants of Jazz – een naam die nooit toepasselijker is geweest dan op deze verzamelde jazzreuzen: Art Blakey (drums), Dizzy Gillespie (trompet), Al McKibbon (bas), Thelonious Monk (piano), Sonny Stitt (saxofoon) en trombonist Kai Winding (trombone). Deel 2.

In het ensemble van trompettist Jacques Kuba Séguin zitten een aantal van Montreals expressiefste musici: naast trompettist Jaques Kuba Séguin zelf leveren contrabassist Frédéric Alarie, pianist Jonathan Cayer en drummer Kevin Warren subtiele en lyrisch muzikale momenten. Samen met zijn ensemble weet Jaques zijn trompet te laten klinken zoals we dat instrument zelden horen. De heren spelen een programma dat afwisselt tussen moderne en traditionele stijlen.

In de hoogtijdagen van de free jazz vertegenwoordigde pianist Cecil Taylor (1929) het ‘non-jazz’-aspect van de beweging waarschijnlijk beter dan enig ander. Zijn platen uit de jaren ’60 zaten vol muzikale vernieuwingsdrift. Vooral zijn mix van uitbundigheid en atonaliteit maakten hem invloedrijk, hoewel collega Ornette Coleman hem aanvankelijk overschaduwde. Toch was Taylor één van de eerste muzikanten die improvisatie loskoppelde van vaste harmonische structuren. Taylor, die zowel door klassieke muziek als jazz is beïnvloed, groeide uit tot een pianovirtuoos met een unieke variëteit aan dynamiek, muzikale invallen, en harmonische inzichten. De vele toonclusters die hij speelt omwille van het percussieve effect kenmerken zijn spel. Ook tijdens dit concert opgenomen tijdens de Müncher Klaviersommer van 1984 toont hij zijn ongeëvenaarde beheersing van de geïmproviseerde jazz.

Jazz à Vienne behoort tot ‘s werelds meest prestigieuze jazzfestivals. Al sinds 1981 verwelkomt het festival elk jaar jazzlegendes en onbekende artiesten, die vaak graag nog eens terugkomen voor een vervolgoptreden. De jaarlijkse optredens van internationale sterren in het antieke Romeinse theater van het Franse Vienne zijn iets om naar uit te kijken. In 2017 bracht de Franse pianist Laurent de Wilde samen met bassist Jérôme Regard en drummer Donald Kontomanou een eerbetoon aan jazzlegende Thelonious Monk op Jazz à Vienne. Na 20 jaar studie is De Wilde’s hommage even respectvol als meeslepend.

Een jazzfestival ter ere van Adolphe Sax, de naam van de uitvinder van het instrument dat men het sterkst met de jazz associeert, is niet compleet zonder de man wiens saxofoonspel het genre voorgoed zou veranderen. Dat zullen de organisatoren van het Festival International de Jazz Adolphe Sax in Dinant, België gedacht hebben toen ze Coleman Hawkins boekten voor dit optreden in juni 1962. Met een groep bestaande uit de Franse pianist George Arvanitas, voormalig Duke Ellington-bassist Jimmy Woode en de naar Europa verhuisde drummer 'Kansas' Fields brengt de ‘Hawk’ een uur lang bekende standards ten gehore.

In Buenos Aires luidde men het jaar 2006 uit met een spectaculair live muziekprogramma vol Argentijnse muziek. In het hartje van de Argentijnse zomer deelt het Orquesta Filarmónica del Teatro Colon onder leiding van dirigent Daniel Barenboim (die ook als pianosolist optreedt) het podium met bandoneonvirtuoos Leopoldo Federico en zijn Orquesta Tipica. Samen staan ze garant voor een buitengewoon oudejaarsspektakel vol populaire tango's en geliefde Latijns-Amerikaanse orkestklassiekers. De oude tangomeester José Carli verzorgde betoverende, nieuwe arrangementen van werken van de Argentijnse meesters Astor Piazzolla, Carlos Gardel, Julio de Caro, Alberto Ginastera en Horacio Salgán. Optredens door Buenos Aires' eigen tangodansers Mora Godoy en Junior Cervilla dragen bij aan de feestvreugde en maken er een onvergetelijke avond van.

Vier eersteklas musici voeren samen pop- en soulklassiekers uit die we kennen van artiesten als Gregory Porter, Stevie Wonder, U2 en Seal. De Napolitaanse zanger Walter Ricci heeft zijn sporen in de jazz overtuigend verdiend. Met zijn gevoelige interpretaties leidt hij ons rond in zijn muzikale universum. Hij wordt bijgestaan door een buitengewone ritmesectie bestaande uit Manu Katché op drums, Jérôme Regard op bas en Alfio Origlio op piano. Pianist Alfio Origlio tekende voor de arrangementen. Deze opname uit 2020 werd gemaakt op het Festival Jazz au Sommet in Frankrijk.

Het Koninklijk Concertgebouw in Amsterdam staat wereldwijd bekend vanwege de superieure akoestiek. In het uit 1888 stammende gebouw, dat door velen gekoesterd wordt, hebben talloze beroemde musici opgetreden, maar er hebben bijvoorbeeld ook bokswedstrijden plaatsgevonden. Op 2 november 1958 speelde de Amerikaanse jazzgrootheid Duke Ellington hier twee concerten met zijn orkest. In dit orkest speelden getalenteerde musici als trompettist Clark Terry, trombonist Quentin Jackson, saxofonist Johnny Hodges en violist Ray Nance.

Bootsy Collins, bekend om zijn samenwerking met George Clinton en om zijn eigen Rubber Band, speelde altijd al gesyncopeerde, harde en onnavolgbaar ritmische muziek. Zijn unieke stijl was van enorme invloed op de ontwikkeling van de funk. Inmiddels de 60 gepasseerd boet Bootsy niets aan energie in, zoals blijkt uit zijn nieuwe werk op het album ‘Tha Funk Capitol of the World’. Met dit album brengt Bootsy Collins een eerbetoon aan alle artiesten met wie hij in zijn indrukwekkende carrière heeft gewerkt, van James Brown en Parliament-Funkadelic tot Fatboy Slim. In dit concert op het festival Jazz à Vienne houdt Bootsy zijn hernieuwde energie vast: hij geeft een wervelende show.

De legendarische Franse rapgroep Ärsenik bestaat uit twee broers, Lino en Calbo. Zij treden op in het Olympia in Parijs ter gelegenheid van de twintigste verjaardag van hun eerste album, 'Quelques gouttes suffisent…'. Het is een uniek concert: Ärsenik heeft veel bijzondere gasten uitgenodigd om voor de allereerste keer het hele album uit te voeren. Het album verkocht ruim 300 duizend exemplaren in Frankrijk en telt nog altijd als klassieker: het staat in de top vijf van beste Franse rapalbums aller tijden. Geniet van Ärseniks optreden in het Olympia in Parijs!